Terug naar school

En nu voor echt. Drie weken geleden startten ze online, maar inloggen is toch niet hetzelfde als je boekentas en drinkbus vullen, pet en flip flops aantrekken en op de fiets springen.

Aan de eigen voordeur of voor de schoolpoort, op de eerste schooldag krijg ik nooit een foto getrokken. Onderweg is het mij deze keer toch gelukt. Op het pad tussen de rijstvelden, terwijl de boeren al een paar uren aan het werk zijn. 

De oogst wordt binnen gehaald en het schooljaar is goed gestart.

               

Lockdown dag 28, checkpoint Charlie

Niet dat wij elkaar anders elke dag zien, maar ik mis haar!

Ze woont in Đà Nẵng en daar geraken we nu niet. Als het moet, zouden we er nog naar de spoed kunnen, maar zeker niet meer naar de supermarkt. De stad is van alle andere afgeschermd en volledig in lockdown. Veel strenger dan de vorige keer, schrijft ze: 

Ook alle werven liggen nu stil. Er mogen geen afhaalmaaltijden meer geleverd worden. Pizza moet je zelf maken, anders eet je illegaal. En de boodschappen op de markt worden strikt gereglementeerd. Er zijn bonnenboekjes voor even en oneven dagen, om te voorkomen dat iedereen elke dag gaat.

Hier in Hội An is de lockdown iets minder streng. Geen bouwwoede meer, maar wel nog afhaaleten. En ook al doen we dat niet, boodschappen kunnen in principe elke dag. Ook om medische redenen mogen we het huis verlaten. Een blokje om valt daar niet onder, helaas hebben wij geen hond uit te laten.

We zien Vietnamese kinderen wel hun straat op en af lopen. Allemaal met masker op, zelfs het kleintje op de heupen van de oudste van de troep. Gezinnen spelen badminton voor hun deur. Zelf zoeken we verlaten paden tussen de rijstvelden om toch af en toe te gaan fietsen. Ook weer met mondmasker op. Veertig graden en vochtig, dat is zwaar ademen. Stevige conditietraining.

Het voorbije weekend fietsten Jana en Allerliefste 12 kilometer heen, 12 terug. Bestemming? De wegversperring tussen Đà Nẵng en Hội An. 

In theorie moet het Delta November zijn, tussen de Belgen onderling noemen we die checkpoint Charlie. Van ons clubje gaat daar nu elk weekend iemand heen. Dan geeft de ene wafels en bier mee aan de fietser van dienst, de andere iets liefs en/of onnozels. Ruilen tegen pesto. En zelfgebakken brood dat aan onze kant dan weer versneden en verdeeld wordt.

Dit weekend waren Jana en Allerliefste kandidaat. Een blond meisje met een fluohelm op een fiets, dat valt hier natuurlijk op. Dus stopt Allerliefste voor de zekerheid bij de post waar ze zich straks op de terugweg moeten registreren. 'We want to go to the roadblock. Quick exchange with a co-worker. Okay?'

Vanachter zijn spierwit masker keurt de politieman het goed. 'Maar vanaf morgen kan dat niet meer.' Alles wordt nog strenger. 

Ze fietsen snel door, bergop in het zweet. Vijftig meter voor de blokkade stopt Jana langs de kant, Allerliefste rijdt tot aan de versperring. Tassen over de hekkens heen en weer. Een snel 'hallo' en 'hou u goed!' Tijd of sfeer om daar gezellig voor een foto te poseren is er niet. 

Daarna langs de controlepost voor wie van de tussengrens terugkomt. De official die hen eerder te woord stond, wuift hen door. De temperatuur van dat blonde meisje moet niet gemeten worden. 

Snel naar huis, voor boterhammen met de lekkerste confituur ter wereld.

***** Dank u, Đà Nẵng! *****

       

Waar rook is, is geur

Wierook, we branden het hier regelmatig. Af en toe moeten we een verse bundel kopen. Als we zo'n atelier passeren, stoppen we meestal. 

Het proces is vrij eenvoudig maar vraagt geduld. Bamboe kappen en in flinterdunne stokjes snijden. Het uiteinde wordt gekleurd, meestal gebeurt dat half machinaal.

De andere kant wordt manueel in een pasta gerold. Het is klei-achtige substantie waarin houtpoeder en hars zitten. Andere ingrediënten hangen af van de geur. Sandelhout, ceder of eucalyptus, essentiële oliën en soms ook nog kruiden, bloemen, wortels en bladeren.

Meestal zijn het familiebedrijfjes, in eenzelfde straat verschillende naast elkaar. Het ruikt er altijd goed en terwijl mama aan het werk is, speelt haar jongen met een nest puppies.

Daarna moet alles drogen in de zon. Of hoe je een wierookatelier meestal van ver herkent. De kleuren, de geuren en eindeloze rijen stokjes op straat.

Voor verkoop worden ze gebundeld. Zoals het drakenfruit en de mango's op de markt in een piramide gestapeld worden en rijst, kruiden en bonen in grote schalen liggen, zo staat wierook altijd op zijn kop.

Dus met de gekleurde kant naar boven, vandaar die foto aan het begin van deze post. 

Voor eigen gebruik moeten de gekleurde punten in een kommetje zand. Een stuk of tien tegelijk. Thuis, in de tempel of bij het voorouderlijk altaar. Houdt muggen en ander onheil weg.

En ook nog mooi. Een paar gloeiend puntjes en dunne rookslierten die door elkaar kringelen. Het opgebrand stukje waarvan de as eerst nog krult, daarna valt het in poeder uit elkaar. Op de aarde, terug naar het begin. 

               

Blij met een blokje om

Na in totaal drie weken tussen vier muren mogen we terug ons huis uit. Allerliefste zet meteen het stratenplan van onze wijk op papier.

Op sociale media zag hij een Coronatrend passeren, figuren wandelen in je eigen buurt. Dat wordt een uitdaging.

We willen namelijk zoveel mogelijk in de kleine steegjes blijven, dan hoeven we de controlepost niet te passeren waar ze nog steeds kunnen vragen of wij wel onderweg moeten zijn.

We doen onze mondmaskers om en fietsen een kleine amoebe, als je de kaart op zijn kop draait.

Al bij al niet meer dan een kilometer, maar man, wat doet dat deugd!

Hoog risico

Na twee weken directief nr. 16 is er duidelijk resultaat. Al zo'n twintig dagen geen besmettingen meer in Centraal-Vietnam! In Hanoi en HCM City is het anders, maar hier blijft het huidig aantal Coronapatiënten op nul.

Hiep hiep... Helaas!

De nationale campagne van social distancing wordt minstens een week verlengd. De enige verandering is dat regio's nu worden opgedeeld in hoog, medium en laag risico.

Veel buitenlanders hier. (Ook al zijn die hier allemaal al langer dan een maand, en is onze besmettingsgraad in principe dus even hoog als die van Vietnamezen.) En veel toerisme. (Ook al ligt dat al drie weken stil, de grenzen zijn al een tijdje gesloten.)

Het is dus meer in theorie dan in de praktijk dat Đà Nẵng en Hội An ook tot "hoog risico" gerekend worden. Gevolg is evenwel dat we ons ook in Centraal Vietnam nog steeds aan de allerstrengste maatregelen moeten houden.

Dat de kinderen al 11 weken niet naar school gaan en Allerliefste al 5 weken niet naar kantoor, dat laten we al lang niet meer aan ons hart komen. Dat we niet naar buiten kunnen, om gewoon even te wandelen of te fietsen, dat is lastig!

Nog minstens tot 22 april, zeggen ze. Misschien tot 30 april. Pfiew.
                  

Ingesloten

Weinig toeristen rond deze tijd van het jaar, veel regen. Het is relatief rustig in old town, het historisch centrum van Hội An. Wij komen er nu weer veel vaker.

Zondag naar een kunstengalerij waar nieuw werk zou hangen. Eerst in de verkeerde steeg beland, maar dat is hier nooit heel erg. De kleine steegjes zijn soms de mooiste.

Daarna wat kunst gekeken. Niet de panelen van hierboven, maar olieverf schilderijen in een echte galerij. Weinig onder de indruk - Vietnamese kunst is braaf, zo! braaf! - stappen we terug buiten om te zien dat onze fietsen ingesloten zijn. Koopwaar van een lokale Vietnamese verplaatsen? Daar wagen we ons niet aan. 

Wachten we of slenteren we nog een blokje om? We kopen drie taiyaki croissants, de ontdekking van de dag. Taiyaki is een traditioneel Japans dessert, een cake in de vorm van een vis, meestal gevuld met rode bonenpasta. Denk daarrond het bladerdeeg van een Franse croissant en binnenin een vullende crème met smaak naar keuze: aardbei, groene thee, kaas, chocola, vanille ... Resultaat is een dessert van 24 lagen, de buitenste eentje van gekarameliseerde suiker.

Terwijl we onze duimen en vingers aflikken, wandelen we naar de kade waar boten liggen te wachten op volk dat er niet is. Af en toe waait er een bijzonder natte regenbui voorbij. Dan trekken de witte toeristen snel wegwerp plastic jassen aan. (Ik snap nog steeds niet waarom ze niet gewoon hun eigen regenjas meebrengen...) En kruipen de Aziatische toeristen in een theehuis of onder het zeil van een cyclo.

Oh Hội An, zelfs in de regen zo mooi!

Slalommen tussen karst rotsen

In onze bagage pakken wij hier altijd onze helmen in. Hotels die op Westerse toeristen gericht zijn, stellen namelijk meestal ook fietsen ter beschikking.

Al bij al een goed criterium als U een bed wil boeken. Zijn er geen fietsen aanwezig, dan is het een hotel voor Vietnamese en andere Aziatische toeristen. Zij nemen gewoon een taxi en slapen het liefst op plankharde matrassen. Eerder te vermijden dus.

Bovendien wilt U ook gewoon heel graag door Vietnam's mooiste landschappen fietsen.



Eerst gaat het richting de tempel van de allereerste keizer van Vietnam. Behalve dat er her en der gigantische karst rotsen liggen, is dit landschap zo plat als onze polders. We moeten nergens een tandje bijsteken, kunnen ook niet uitbollen. Het platte verklaart de rijstvelden. Overal waar het kan, overal waar de grond geen rots is, wordt er rijst geteeld.

Vreemd hoe de rotsen die deze velden omzomen het landschap op een manier nog weidser, nog uitgestrekter maken. Kijk hoe klein het kegelvormig hoedje op de foto hierboven.

Op de buitenmuren van de eerste stop, de keizerlijke tempel, ontdekt Allerliefste een bordje waarvan hij een paar woorden begrijp. Wij ook,vệ sinh is WC. 'Wildplassen verboden,' raadt Allerliefste. En hij haalt de vertaalapp boven om te kijken of er ook een boete aan verbonden is. 

'Verboden gebied,' staat er letterlijk. 'Ga naar het toilet.'

Iets verderop moet Lukas dringend. Hij parkeert zijn fiets langs de rand van de weg en terwijl we geduldig wachten tot hij klaar is, neem ik nog een foto van onderweg.   

Tweede etappe gaat naar de drakentempel, 1000 trappen hoog. Het is niet helemaal duidelijk hoe we er kunnen geraken, maar moeilijk kan het niet zijn. Denken we. Want we kunnen de drakenberg in de verte al zien.

Dus nemen we kleine weggetjes, brommerbreed. En rijden we hopeloos verloren. Al goed dat je die drakenberg van overal kunt zien, als je goed kijkt tenminste. Zo raken we er uiteindelijk toch nog.

Beide bestemmingen waren prachtig, en de reden waarom we op de fiets gesprongen zijn. Hadden we op voorhand geweten dat de tocht ons door dit landschap zou leiden, dan hadden we misschien niet anders gedaan. Gewoon fietsen is in Ninh Binh méér dan de moeite. Als ik U was zou ik het hotel daar zeker op selecteren.

Wat is cultuur?

Voor Spanje een flamencokleed. Tulpen en houten klompen voor Nederland. Een esdoornblad voor Canada. Voor Vietnam een kegelvormig strohoedje. Of een karaoke box en microfoon. Een kimono voor Japan. De Eiffeltoren en een baret voor Frankrijk. Een theeservies voor Engeland. Kalligrafie voor China. Een sari voor India. Voor Zwitserland een gigantische koperen koebel. Voor Zuid-Afrika een zelf gekleide miniatuurversie van de Tafelberg.

Voor bijna elk land weet ik een goed voorwerp, maar niet voor België. De school organiseert een internationale feestdag. Iedereen mag iets van zijn of haar cultuur of culturen meebrengen.

Wat is de Belgische cultuur? Wij hebben geen vlag ingepakt en een traditioneel kostuum heeft België niet. Tenzij je een blauwe boerenkiel met rood-en-witte-bolletjes sjaal meerekent. Of een mijnwerker. Zo ouderwets.

Foto van weleer, tijdens het Francofone carnavalsfeest. 
Toen hing op school onder andere een vlag voor tweetalig België. 
Lukas wilde graag poseren, wij zijn nog nooit zo patriottisch geweest als hier in het buitenland 

       
Eten en drinken zijn niet toegestaan. Begrijpelijk. Op de speelplaats staat de wereldkaart geschilderd, Vietnam in het midden. Als de leerlingen hun eigen land vinden, mogen ze daar hun voorwerp leggen. In de zon, natuurlijk komt dat niet goed. 

Maar eten en drinken, dat is toch onze hele cultuur!?! Gentse neuzekes, mattentaarten uit Geraardsbergen, carré confituurkes, mosterd, mossels en tomaat met garnalen aan zee, lokale bieren van overal, speculaas en speculaaspasta, koeken van Jules Destrooper, lange vingers, Petit Beurrekes, chocolade, Luikse wafels, frieten van het frietkot.

Als we ons hoofd breken, komen we toch nog op heel veel uit. In België zijn de rolschaats en de saxofoon uitgevonden. Er wordt veel (en steeds meer) gefietst. Ensor en Permeke hebben prachtige schilderijen gemaakt. Wim Delvaux is een bekende hedendaagse kunstenaar. We hebben steengoede muziek, maar winnen zelden het Eurovisiesongfestival. De Rode Duivels doen het niet slecht. Er staan kerken en kapelletjes in het landschap. Veel fermettes ook. De jeugdbeweging leeft. We praten niet zo makkelijk over geld. Duiven houden is een sport. Het wereldrecord regeringsvorming staat op onze naam. En waarschijnlijk ook het wereldrecord voor aantal regeringen per inwoner.

Welke voorwerpen kunnen dat symboliseren? En vooral, welke voorwerpen hebben we hier in huis? Had ik op voorhand geweten dat de kinderen op een dag hun cultuur zouden moeten voorstellen, dan had ik wel iets ingepakt. We gaan door de kasten, vinden de voetbal accessoires van het voorbije WK en een oud postkaartje. Het eerste doet mij denken aan hun kleren in de Belgische kleuren, het tweede aan de fietsplaatjes die we toegestuurd kregen.

Jana bedenkt dat een koptelefoon voor onze Belpop kan dienen. De scoutstrui is ook wel typisch.

'En het Atomium, mama!' Ze knutselt hem met tandenstokers in elkaar en schrijft er tekst en uitleg bij. Als voor een echt museum, een woordje over de structuur van het ijzeratoom. 'A must visit when you're in Belgium.'

Lukas legt beslag op de drie torens en de fietsplaatjes. Ghent represent! Zo kunnen ze wel naar de internationale feestdag op school. 

Kinderen van ijzer

Die vuile vlekken op zijn armen en benen, dat komt omdat Lukas nu van ijzer is. Zijn zus ook.

#Ironkids2019 ... Daar horen nummers bij.
110 en 514, daarvoor de T van triatlon.

Tattoo's voor in het water. Stickers voor fiets en fietshelm. Een rugnummer voor tijdens het lopen. En iets voor de supporters.

Ironkids maakt er op geen enkel moment een wedstrijd van, maar neemt de sportprestatie duidelijk zeer serieus. Een mooie beloning voor onze trainingen thuis, veel zwaarder dan we ooit voor de Pierkes- of Boterkoekenloop gedaan hebben.

Niet om te winnen, maar om te wennen aan de afstand en de hitte. Vanaf 8 uur 's morgens is het hier nu zweterig heet. We willen ook weten hoe we die transities het beste kunnen aanpakken, de wissel tussen twee sporten. Met een goede voorbereiding kunnen we de dag zelf hopelijk meer genieten.

De organisatoren zijn van hetzelfde gedacht, ze houden er de chaos en de sfeer in. Allerliefste vertelt me achteraf hoe de deejay de oudste leeftijdsgroep met mopjes en muziek opwarmde. Dus eerst danste Jana met een paar vriendinnen op het strand? En daarna die topprestatie van 140 meter zwemmen, 6 kilometer fietsen, 2 kilometer lopen? Straf!

Ik heb het niet gezien, ik was Lukas aan het coachen.

Samen naar de briefing. 'Via de vloedlijn naar de vlag, achter de vlag richting begeleiders, 70 meter zwemmen in zee en uit het water rennen.' Ik steek mijn duim omhoog, dat moet lukken. 

'Goed gedaan!' roep ik, nog vooraleer hij mij kan horen. Ik ren mee naar zijn fiets om handdoek en helm aan te reiken. Loopshirt ligt klaar. Twee waterflesjes waarmee ik het zand van zijn voeten kan spoelen. Sokken en zonnebril in zijn loopschoenen.

Drinkbus geef ik hem rechtstreeks. Eerst een slok, dan pas in de houder. 'Niet te snel in de bochten.' En daar gaat hij, 3 kilometer fietsen.

Na het fietsen energiereep en schouderklopje, samen richting loopparcours. Van de laatste kilometer heb ik geen foto's. Ik loop mee tot vlak voor de finish, dan verdwijn ik langs een zijwegje.

Onderweg staat een collega van VVOB te supporteren. Lukas en ik pikken een jongen op die stapvoets afwisselt met korte sprintjes. 'Hoe heet je? Loop mee in ons ritme, dat hou je beter vol.' Dat hij niet wist dat ouders konden meelopen, zegt de vader van Connor achteraf. 'Anders had ik dat ook wel gedaan, doseren en temporiseren is op die leeftijd het moeilijkste. We komen hiervoor speciaal uit Saigon.'

Ik knik en zeg tegen Lukas dat hij moet drinken en in het zwembad mag springen. Een mede-moeder houdt de jongens in de gaten, ik loop langs een binnenweg terug. Jana moet ondertussen al uit het water zijn, misschien zie ik haar nog fietsen en lopen.  

Ik bots op Allerliefste. Hij zweet en blinkt, van het coachen en uit trots. 'Ze heeft dat zo goed gedaan!' Ik vind haar voorbij de eindmeet, bij de andere deelnemers van de school. Miss Pascaline, de turnleerkracht, is er ook. Jana moet beker na beker drinken, iets eten en haar spieren stretchen.

Lukas zit met Koki en Kosei nog steeds in het zwembad. Of Yoko verder een oogje op het water wil houden? Dan blijf ik nog even in de relaxzone, waar Jana haar benen laat masseren. 

Dat ze hun handen vol hebben aan de Green Shoots' kinderen, zeg ik tegen Zoë. Letterlijk. Ze lacht. 'Die van de internationale school weten tenminste wat het goede leven is.' 

Jana speelt ondertussen met haar medaille. Elke deelnemer heeft er eentje gekregen. En een T-shirt waarop in grote letters IRONKIDS FINISHER staat. Maandag wil Jana daarmee naar school, nu zet ze haar zonnebril op. Achter de donkere glazen valt ze bijna in slaap.

'Kom,' zegt Allerliefste. 'We dobberen hier eerst nog een beetje in het zwembad, laden daarna de fietsen op en gaan dan thuis een dutje doen.'

Bij de stalling verzamelen we de spullen die we nog maar een paar uren eerder klaar legden. Ondertussen lijkt het alsof er al een hele dag op zit. Zo intens was alles, zo ongelooflijk stoer ook.  



Nummer T110 en T514, ik begrijp heel goed dat jullie de tattoo's er voorlopig niet af willen wassen.
    

Ook dit jaar: fiets-tweedaagse

Ik was er nog nooit bij. De jaarlijkse fiets-tweedaagse is iets van haar, haar meter en het mede-metermeisje. Ik weet op voorhand nooit waar ze heen gaan, hoor achteraf alleen maar via verhalen hoe 'Heel leuk, mama!' het geweest is.

Pas een half jaar later, aan een kampvuur dat de winter warmt, wordt alles duidelijk. Dus dat was de route! En daar hebben jullie geslapen! Frietjes en ijs gegeten! Op de speeltuin! Paardenweide! Overzet! Gezwommen! ... ! Ik zie het allemaal in het fotoboek dat de metekinderen rond nieuwjaar krijgen.

Bij het cadeau ook altijd de vraag of ze volgende zomer weer mee gaan. Waarop de moeders verwoed naar passende data beginnen te zoeken. Alleen... Dit jaar krabbel ik op onze kalender geen winterse marshmallows, geen Vlaamse fietstochten. Of toch?

Van zodra we onze tickets voor de Gentse lente geboekt hebben, begint haar meter te plannen. Het metekind gaat op fiets-tweedaagse en daarmee uit. Wij moeten ook mee, zegt ze tijdens een van onze onderlinge videoconferenties, wanneer zij soep maakt en ik de was plooi. 

'Ik zorg wel voor de slaapzakken.' Haar meter is zo'n vrouw die duizend ballen in de lucht houdt. Ik kan niet stoppen met glimlachen als ze zegt dat we er gewoon een fietstocht met ons allemaal van maken. Meer tijd samen, weg zijn we.





Om gepaste beeldspraak te gebruiken: wij lopen zo gesmeerd als een vers ingevette ketting over een tandwiel. Ook als een band lek rijdt, zelfs wanneer een kind klem raakt. Eens goed vloeken en de paniek kalmeren.

De jongens, Lukas en de niet-meer-zo-kleine tweeling. Niet alleen tijdens het fietsen een hoog toerental, door de suikerdrankjes en elkaars gezelschap zijn ze twee dagen lang door het dolle heen.

Allerliefste en meterman. Ze bespreken de lokale politiek, zingen voor wijlen Paul Severs en doen van om ter droogste humor. Ze foeteren eendrachtig op de barbecue en houden hem dan toch gaande. 

De jongste, die bij wijze van spreken op elke bagagedrager past. Zij doet het met iedereen goed. Gooit schoenen en bouwt gevangenissen met de jongens, mediteert en speelt kaart met Jana.

En dan zijn er nog de meter en #metersmooiste. En haar meter en ik.

We hebben onderling niet zo veel tijd. Zelfs als we het over mannen in houthakkershemden hebben, luistert de dochter mee. (De kassierster ook, ze raakt prompt van slag en moet de rekening opnieuw maken.)

We reserveren een avond voor ons twee en ik geniet ervan om het meisje met haar meter te zien. Samen op fiets-tweedaagse, samen tout court. Als de meter haar telefoon boven haalt, is het bijna altijd om het metekind vast te leggen. Voor het fotoboek, denk ik, en laat ik dat maar aanvullen.

Het lukt niet zo goed. Als ik alles van die twee wil vastleggen, heb ik mijn handen vol. Ze spelen van residentje en De Mol, gaan een ijsje en taart eten, sprokkelen hout en knuffels, doen boodschappen en aan teambuilding, houden een picknick en een barbecue en ontbijt-met-koeken.

Ik snap plots hoe het fotoboek elk jaar gevuld raakt. Dit is geen fiets-tweedaagse, dit is een vol activiteitenprogramma, waarbij de fiets (niet) toevallig het vervoermiddel is.

'Onderweg kunnen we eventueel ook nog schaatsen,' stelt ze voor. Ik zei toch al dat haar meter zo'n vrouw is die duizend ballen in de lucht houdt. 'Ik breng voor iedereen slaapzakken mee, hebben jullie nog fietsbroeken? Kan tegen de regen en op de ijspiste dienen. Voor het schaatsen dus alvast geen extra kleren nodig, alleen wanten en een paar dikke kousen.' Die kan ik nog wel uit een verhuisdoos vissen.

En om ook hier gepaste beeldspraak te gebruiken: Kristallijn, waar vrienden samen zijn. De jongens glijden er meteen met de beste hulpmiddelen vandoor, de dochter en de jongste kijken kunstjes af. Allerliefste constateert dat er aan ons twee Marina's verloren gegaan zijn. Meterman die liever een koffie drinkt, kan dat goed geloven.
     

Aaah, de meter en het metekind en haar meter en ik. Onze jongen en de jongens en de jongste. De mannen. Hoe mottig ook, die slogan op de achtermuur van Kristallijn, die na al die jaren exact dezelfde is gebleven, is wel heel toepasselijk.

Voor deze fiets-tweedaagse. Voor al die momenten waarop ze zomaar even op ons tijdelijk adres binnen springen. Knuffel geven, samen eten.

Toepasselijk ook voor de avond van ons twee. Voor altijd al en nog heel lang.