Afdruipen

We laten de plek properder achter dan we ze gevonden hebben. Zelfs de geiten vinden bijna geen restjes. Moeder en kind druipen snel weer af.

Het lijkt alsof ik hetzelfde moet doen. Gisteravond voelde ik barstende hoofdpijn opzetten. Premenstruele migraine, wist ik. Maar misselijker dan anders. Misschien werd alles nog eens versterkt door hoogteziekte waar ik - normaal gezien op hogere hoogtes - ook gevoelig aan ben. 

De combinatie kan mijn lijf blijkbaar niet echt aan. Mijn compagnie was gisteravond al erg geduldig en vol goede zorgen. Als ik ook nog eens pas voor ontbijt, duwen ze mij liefdevol maar beslist op de zetel van de auto. 'Wij doen al de rest wel.'

Jana breekt de tent af. Lukas trekt de deur dicht van het houten hutje dat we in de loop van de avond dan toch ook maar ingenomen hebben. Allerliefste rijdt extra zacht terug naar het dal. Op zeeniveau moet het snel weer beter gaan.

 

*** Ik ben nog altijd vol verwondering en bewondering dat jij dit soort plekken weet te vinden, Darling. En echt, ondanks mijn malaise was Đỉnh Quế meer dan oké. ***

       

Tampons zijn hier taboe

En dus moeilijk te vinden...

Maar de reclames voor maandverband zijn wel ongelooflijk stoer.  

En die muziek. Komt als reclame tussendoor op mijn Spotify. Daarbij vergeleken stelt K-pop niets voor!

Spoed

Het is hier zoals waarschijnlijk overal ter wereld. Als je niet levensbedreigend gewond bent, maar buiten de ziekenhuisuren toch medische zorg nodig hebt, dan beland je in de traagste wachtrij van de spoed.

Tel daar nog eens een taalprobleem bij. Want na hun uren gaan de vertalers natuurlijk ook naar huis. 

En een overvloed van medewerkers die elk hun eigen, kleine, specifieke taak hebben. Niet iedereen mag zomaar patiënten rondrijden, daarvoor moet je wachten op de rolstoelman. Niet iedereen mag zomaar een beker water komen brengen, daarvoor moet je het juiste formulier invullen. Want ook de bureaucratie is enorm. Briefjes, stempels, handtekeningen en de printer op een ander verdiep.

Tijd genoeg dus om foto's te trekken. Jammer dat ik het toestel niet bij had. Anderzijds, met een telefoon kun je stiekem foto's trekken, misschien toch handig in een ziekenhuis.

Toen we - zonder overdrijven - uren later eindelijk weer buiten stonden, had Allerliefste al vier broodjes bành mí gehaald en had Jana op de achterbank haar huiswerk gemaakt.

'En?' vroegen ze op de terugweg. 'Gelukkig geen inwendige ontsteking op zijn kniegewricht,' zei ik. In de tropen moet je elke wonde heel precies behandelen, door de hoge vochtigheidsgraad en vliegenlarfjes en zo is de kans op infecties vele keren groter. 'Nu twee soorten antibiotica en afwachten.' 

Lukas stortte zich ondertussen op het eten. Hij was moe en hij had pijn en honger. 'Wel goed gedaan,' draaide ik mij nog naar de achterbank. 'En we hebben onderweg naar de radiologie toch maar mooi de verpleegsters zien dansen, hé?'

Het is dat we hier al zo lang wonen dat niemand in de auto daarop doorvraagt. 'Only in Vietnam!' zeggen we zo vaak tegen elkaar. Maar daar stonden ze dus, een voltallig medisch team mooi in positie. Eén of ander dansje aan het oefenen voor één of ander personeelsfeest waarschijnlijk. Pauze en gegiechel als wij door de gang passeren. Zodra we achter de hoek verdwijnen, de muziek weer op het hoogste volume.

Zijn voeten wassen we wel weer wanneer hij beter is

Het moest ervan komen, na zo veel regen en wind is Lukas ziek. Gelukkig heeft Vietnam magische middeltjes.

Massage met taart

Van de massage zelf natuurlijk geen foto's. Toen lagen we naast elkaar, stilletjes te genieten, terwijl de twee masseuses op onze onderrug zaten en met hun ellebogen en volle lichaamsgewicht op onze schouderbladen stapten. 

Voor en na, daar heb ik foto's van. 

Thee en yoghurt, dat is het einde van de sessie. Ik stak het fototoestel terug in mijn handtas, we zouden vertrekken. 'Please, not yet,' zei de dame aan het onthaal. De lichten gingen uit, vanuit de keuken klonk plots muziek en vanachter de scheidingswand kwamen onze twee masseuses.

Ze zongen boven een taart met kaarsen, waarop in roze krulletters stond geschreven 'Happy Birthday, Jana!'  

Twee weken geleden boekte ik de massage met de vraag of ze op de cadeaubon Chúc mừng sinh nhật konden schrijven. De lady aan het onthaal vroeg toen expliciet naar de juiste schrijfwijze van haar naam, ze moet het toen al gepland hebben. 

Geweldig. Massage met taart, only in Vietnam! Jana weet dan al bijzonder goed wat te doen. Poseren met de taart, voor de foto's en de filmpjes die de masseuses op hun telefoon willen bewaren. Brede glimlach, voorbeeldig.

Er is dus wel degelijk beeldmateriaal van. Heb het ondertussen doorgestuurd naar België, naar de oma die ons deze moeder-dochter sessie cadeau gaf.  

**** Dank je wel, Moeke Mieke. En wat kun je dan goed, op afstand massage met taart regelen! ****

       

Bành mí

Allerliefste vond de 2-meter-tekeningen van Muraken, en meer bepaald die met de tien broodjes, zo wijs dat hij ze meteen verder deelde.

'Vietnam wint de strijd tegen Corona,' schreef hij erbij, 'dankzij hun fantastische keuken. Het motiveerde ons om thuis te blijven. We volgden flink de maatregelen, in de hoop ooit terug al dat lekkers te kunnen eten.'

Dus wat deden wij de eerste avond dat we terug buiten mochten?

Eindelijk kunnen al die kilo's, die wij hier door Coronazorgen verloren zijn, er terug bij komen. Drie voor mij, vijf voor Allerliefste.  

'Chay. And not too spicy, please.' Gelukkig kan hij dat in het Vietnamees vragen.
                

Doe-het-zelf spa

10' - Indische hoofdmassage

10' - Traditionele Vietnamese voetreflexologie

20' - Thaise full body massage

20' - Shiatsu drukpuntenmassage (Japan)

30' - Ayurveda massage

extra - hot stones / rolling bamboo / cupping 

10' - gezichtsmasker (komkommer, scrub of Koreaanse slakken)

10' - manicure

10' - pedicure 

In Hội An kun je voor (bijna) geen geld naar de spa. Wij deden het nog maar één keer, op die ene dag dat de kinderen toevallig tegelijk een verjaardagsfeestje en speelafspraak hadden.

Nadien wilden we Jana meenemen, die hield er als baby al zo van om gemasseerd te worden. Lukas vond dat niet zo leuk, hij heeft het nog steeds lastig als iemand zonnecrème op zijn lijf smeert. Misschien zou hij een professionele massage wel appreciëren? Eens proberen. 

Maar zoals U wel weet... Samen met de rest van de wereld gingen hier toen alle spa's dicht. Tegelijk proberen wij tussen onze vier muren nog steeds een verschil te maken tussen week en weekend. Vorig weekend Kamping Corona, gisteren bouwden we onze slaapkamer om tot massagesalon.

Een uurtje tevoren limoengras olie beginnen branden. Technieken opzoeken. Badhanddoeken uitspreiden op bed. Nekkussens-voor-in-het-vliegtuig opblazen, klein handdoekje daarover. Glazen yoghurtpotjes klaarzetten. Bamboestokken zoeken in de tuin. Stenen in de oven schuiven. Voetbad vullen. Crèmekes verzamelen. Muziekje opzetten.

Ik heb er weinig foto's van. Mijn handen zaten vol olie en daarmee gleed ik over hun lijven. Zo'n twee uur lang.

Aan het begin van de sessie had ik nochtans gefluisterd: 'De tijd is maar een indicatie, meneer.' De Thaise massage (zie menu hierboven) hoefde geen 20 minuten te duren, als Lukas dat te lang vond. Het mocht natuurlijk ook langer, als Jana dat graag wilde. 'Oké, maddaaam?'

Ze knikten allebei en sloten hun ogen. 'Een beetje harder, daar.' Knikten nog een keer dat het goed was. Lieten hun ledematen zwaar hangen wanneer we hun polsen, handen, vingers, kuiten, voeten, tenen masseerden. Giechelden als het ergens kietelde. Knikten weer toen Allerliefste en ik van kind ruilden. Hij legde de voorverwarmde stenen op hun rug, ik daarna komkommerschijfjes op hun gezicht.

Zoals verwacht - maar toch nog nà een onderhandelde en onverwacht aangename hoofdmassage - was Lukas het eerste klaar. 'Volg mij maar, meneer.' Naar het voetbad op ons terras. Daarna stak Jana haar voeten in het water, bij die van Allerliefste. Toen ik mijn tenen tussen de munt- en bloemblaadjes wiebelde, kroop Lukas op mijn schoot.

'Wanneer doen we dat nog een keer?'
                  

Zilver

Ik had dit meteen na aankomst moeten doen. Al die maanden die ik hier in Vietnam verspild heb aan 'Neen! Mijn haar niet nat maken!'

Omdat het zo'n gedoe was om chloor of zout eruit te wassen. Omdat ik tijdens dat wassen altijd zo veel haar verloor. Omdat het putje van de douche daardoor verstopt raakte. En omdat ik niet wou dat mijn paardenstaart steeds dunner werd, mijn dot steeds kleiner.

Nu het er allemaal af is, mogen de kinderen mij overal kopje onder duwen.

Ik krijg bovendien nog best veel complimenten, zo'n kort kapsel staat mij blijkbaar. 'And where exactly did you get your pixie haircut?' vragen de moeders op school. Het is hier niet evident om een goede kapper te vinden, eentje die Westers haar verstaat. Minder steil en stug, dat vraagt blijkbaar om een andere aanpak.

'I cut it myself. Above the sink, in my own bathroom.' En dat je dat vanachter in mijn nek wel een beetje kunt zien, als je het weet. Maar dat ik daar zelf geen last van heb. Ik kijk niet achterom. En flip ook al niet op de grijze - ahum, zilveren - haren die ik in de lavabo zag.

Echt, ik had dit al veel eerder moeten doen.

Knikkers voor Adriene

Op dag 1 van het programma heeft ze het al over hondenhaar, een kus in je hals en een haaienvin. Ze slaakt ergens een korte opera-achtige aaaah en zegt tussendoor ook nog 'self adjustments are the best'. Tijd voor je innerlijke glimlach, verkondigt ze op een bepaald moment. En ik was die eerste dag van haar 30-dagen-programma al de hele tijd vanbinnen aan het lachen!

Blij dat het helemaal is zoals een of andere BV een half jaar geleden vertelde. In een lifestyle interview ging het plots over yoga met Adriene. Niets 's avonds in het donker en de kou je huis uit moeten om dan te rekken en strekken tussen mensen die je niet kent. Gewoon thuis met Youtube voor je neus, dat leek me wel wat.

Alleen de handelingen lieten wat op zich wachten. Een matje kopen, bijvoorbeeld, leek een essentieel onderdeel. En dat soort dingen duren hier soms een tijdje... Toen lag het matje eindelijk klaar en was het plots een nieuw jaar: tijd en gelegenheid om die goede voornemens in praktijk te brengen.

Yoga met Adriene. Ik heb wel al zo'n matje, maar nog geen hond. 

We zijn eind januari en in mijn glazen pot zitten al 9 knikkers. Evenveel keren heb ik met Adriene een half uur lang gerekt en gesterkt, me tot het uiterste ingespannen en ontspannen, geademd en gelachen. Als de pot vol is, organiseer ik mijn eigen beloning.

Het is een truuc die voor mijn goede voornemens al vaker gewerkt heeft. Eerst zorg ik voor een goede externe motivatie, zeg maar knikkers sparen. Tegen dat ik mezelf mijn beloning toeken, is de interne motivatie groot genoeg om zonder systeempje verder te gaan. Bovendien reken ik erop dat mijn band met Adriene nog sterker zal worden. En dat U mij over een half jaar zal vragen hoe het met de yoga gaat. Als ik dan antwoord dat ik dat nog steeds doe, beloof ik nooit meer laatdunkend over lifestylemagazines te doen.
     

Zoektermen: app, ondanks, zwanger

What happens op tocht met de wandelclub, stays in de wandelclub. Alleen dit wil ik wel delen: na de nodige kilometers zocht ik 's avonds online artikels over Zweedse vrouwen die een klacht indienen tegen Natural Cycles, een app die je cyclus in kaart brengt.

Je kunt zo'n app gebruiken om zwanger te worden. Wanneer heb ik mijn eisprong? Of om vooral niet zwanger te worden. Dat zo'n app voor dat laatste geen garantie biedt, ondervonden alvast 37 vrouwen. Weten die vrouwen dan niet dat periodieke onthouding niet werkt, vroegen een paar mannelijke journalisten in de krant.

Gelukkig reageert Maartje Luif, columniste in diezelfde krant. Vrouwen kennen hun eigen lichaam vaak niet, zegt ze. Ook al is zo'n app niet betrouwbaar als anticonceptie, het blijft een goed instrument. Omdat het vrouwen kan helpen om meer grip te krijgen op hun cyclus.

En inderdaad, het is niet zo evident om een sequens van 'gemiddeld' 28 dagen om te zetten in een kalender van nu eens 30, dan weer 31 dagen. Wanneer zal ik deze maand iets minder productief zijn? Het is handig om dat te weten. Apps worden dan - met de woorden van Luif - hulplijnen bij de tafel van 28.

Clue is een fantastische app om je cyclus bij te houden.

Zelf ergerde ik me met terugwerkende kracht ook behoorlijk aan het mannelijke meesmuilen. 'Dachten duizenden Zweedse vrouwen werkelijk dat kalenderseks plots een betrouwbare methode van geboortebeperking wordt als je het met een app doet in plaats van op een blaadje papier?'

Wacht eens. Die 37 vrouwen zijn - in dit geval - zwanger geworden van een... man! Kon de partner vóór de vrijpartij niet even meedenken? De vrouwen worden voorgesteld als domme wichten die alles uit de biologieles vergeten zijn, maar hoe zit dat met de mannen in kwestie? Of is het niet zo erg dat zij die bewuste les niet goed opletten?

Waarom is beschermd vrijen nog steeds de verantwoordelijkheid van de vrouw alleen? Waarom viseren we ongewenst zwangere vrouwen alsof er geen baby-makende man aan te pas kwam? Waarom kunnen mannen nog steeds seks hebben zonder stil te staan bij mogelijke consequenties?

Wanneer de conceptie met twee gebeurt, zou ook de verantwoordelijkheid voor anti-conceptie bij die twee personen moeten liggen. Toch? 

Om maar te zeggen. We hadden het zondag dus over een app. En over nog veel meer dingen die ik hier niet ga delen. Want what happens in onze vrouwenclub, stays in onze vrouwenclub.

    

Nep hanenkam

Vanavond worden de mama's en papa's weer uitgelaten. Feest op school. Thema Punky Wedding. Hoe komen ze er bij!

Ik ga all the way. Op Pinterest heb ik niet voor niets een map verkleden voor grote mensen.

Kousen met gaten genoeg.

Sluitspelden, daar weet ik ook wel weg mee.

Maar wat doe ik met mijn haar?

Ik google op faux mohawk, dit ziet er goed uit.

Met stappenplan en al.

Probleem is ...

Ik wil stoppen bij het 8e kotje.

Hier rechts ---------->



















En dat wil mij maar niet lukken. 

Kan iemand mij nog snel komen helpen met ijzeren pinnen en massa's gel?

Dan gaan we daarna samen.



Edit: Ondertussen heb ik van de échte punkers op het feestje gehoord dat je een hanenkam met eigeel zet. Dat ik daar niet aan gedacht heb!

Schietkraam

Dat het na de peutertijd voorgoed gedaan is met schattig zijn, dat vind ik dus echt niet.

Link(s)e dag

Ik ben het in extreme mate. Linkshandig. Ligt mijn soeplepel rechts van mijn bord, dan verander ik hem subtiel naar de andere kant. Ook in een poepchique restaurant, zodat ik niet op hun tafelkleed mors. Is het zo'n ouderwetse kraan met links de rode knop en rechts de blauwe, dan draai ik gegarandeerd eerst het warme water open. Pas daarna realiseer ik me dat ik aan de andere kant moest zijn. En dan zijn er nog de knoppen van de wasmachine die in de verkeerde richting draaien. Scharen die moeilijk knippen. Woorden in bordkrijt, vulpen of stift die ik tijdens het schrijven weer uitveeg.

Mijn juf schreef rechts, dus breien en haken heb ik nooit kunnen leren. Ook al deed ze het me voor in de spiegel zodat ik het averechtse beeld kon zien. De sluiterknop van het fototoestel staat verkeerd. En de naaimachine zou eigenlijk omgekeerd moeten staan. Neen, leftie zijn is niet gemakkelijk. Maar ik ben in goed gezelschap. Van Barack Obama bijvoorbeeld. Angelina Jolie. David Bowie. En de dochter.
     

Vrouwen kunnen niet multitasken

Ik heb nooit beweerd dat ik het kon, multitasken. Integendeel. Ik roep zo luid ik kan dat het onmogelijk is! Thuis, wanneer de dochter tegelijk haar tanden probeert te poetsen en haar boekentas maakt. Dat gaat voor geen meter vooruit, zo komen we nog te laat op school. Bij mijn collega's. Dat het helemaal niet productief werken is, zo tussen rinkelende telefoons, e-mailbliepjes en gewone gesprekken door.

In ons landschapsbureau is ondertussen de code van de koptelefoon ingeburgerd. Wie die opheeft, wil geconcentreerd doorwerken. Als je dan toch je ingeving kwijt wil, stuur je een mailtje in plaats van rechtstreeks te onderbreken. Meestal zet ik mijn mails (en sociale media) voor zware opdrachten zelfs uit. Het effect is overduidelijk. 's Avonds minder hoofdpijn, ik hoef niet meer gelijk met de kinderen in bed.



Daarom was ik behoorlijk blij toen neuropsychiater Theo Compernolle bij Hautekiet op radio 1 een en ander kwam uitleggen. Samengevat: 'Ons brein kan niet multitasken. Zelfs vrouwen kunnen dat niet. Het enige waar zij beter in zijn is routinetaken inplannen.'

Zijn test bewijst het. Schrijf eerst het woord MULTITASKING en dan - zoals in de afbeelding - onder elke letter een cijfer. Daarna schrijf je afwisselend letters en cijfers. Dus M 1 U 2 L 3 T 4 i 5 enzovoort. Chronometreer telkens de tijd die je nodig hebt om de taak te voltooien.

Ik haalde eerst 15 seconden, daarna 22 seconden. Net als zoveel anderen functioneer ik in een landschapskantoor dus niet echt optimaal. Schrijfopdrachten en andere dingen die aandacht vragen doe ik daarom nog het liefste thuis. Idem voor lange Skype vergaderingen. Die plan ik op telewerkdagen waarop ook nog was te plooien valt. En terwijl ik gedachteloos kousen tot een bolletje draai, concentreer ik me op het gesprek.

Dat is toch wat Compernolle met het valse multitasken van vrouwen bedoelt?

Alain Platel: vallen en opstaan

Het is al overal aangekondigd. Bij NTGent, in Knack en in de Standaard: Alain Platel ontvangt een eredoctoraat! Vandaag houden ze in de Aula van Universiteit Gent een feestje met toga's en zo. Dinsdag was de pre-party.

In het auditorium waar ik zoveel uren heb gesleten, toonde Alain Platel een fijne selectie beeldmateriaal. Fragmenten over hysterie uit de filmcollectie van het Ghuislain. Een artistieke montage van kinderen met zeer zware vormen van autisme. Een compilatie van de dansvoorstellingen van les Ballets C de la B. Een interview met Pina Baush. Het levenswerk van Fernand Deligny.

Mijn collega's en ik gingen kijken en luisteren en herkenden meteen zijn signatuur. Als geen ander combineert Platel de kunst van bewegen met de kunst van het kijken. Vol bewondering en verwondering.

De film die hij met ons maakte voor het boek 'Ontvlambare Vingers' valt in diezelfde categorie. Nadat hij de bewegingen van kinderen in opvang Patjoepelke had bestudeerd, maakte hij 'Vallen & Opstaan', een choreografie over de eerste stappen van een kind. 

Wacht, ik toon U de compilatie die mijn collega maakte voor vandaag. (Wie alles wil zien, moet het boek kopen.)

Hoe die danser in de uiteindelijke voorstelling eerst zijn lijf en leden ontdekt. Zich op het einde optrekt aan de muur, zonder zijn voeten te gebruiken. De spieren in zijn armen, rug en nek tot het uiterste gespannen. Tot hij er staat. Zo moet het ook voor baby's en peuters zijn: elke dag een krachttoer. Tot ze er staan.

Alain Platel ziet dat soort dingen. Het plezier dat kinderen in bewegen ervaren, en tegelijk de topprestatie. Hij heeft nog steeds de blik van een pedagoog, zei hij dinsdag. Misschien zelfs steeds meer. Hij voelt zich ook geen echte choreograaf.

'Ik heb daar nooit voor geleerd. Anderzijds, als ik het link aan chorea, een aandoening van het zenuwstelsel die leidt tot ongecontroleerde bewegingen, kan ik me er wel in vinden. Ik kijk graag naar wat het lichaam ons vertelt. Wij zijn ons lichaam, lichaamstaal is een volwaardige taal. Misschien ben ik dan toch een pedagoog in het diepst van mijn gedachten. Steeds meer verzoen ik mij met het idee: ik ben pedagoog-choreograaf of choreograaf-pedagoog. Voor mij hoort het bij elkaar.'

Alain, proficiat. (En ook aan jouw Balletten.)

Tiny is pas echt ziek

Vervang de sneeuwbal door regen en de handdoek door een donsdeken: zo ging het voorbije zondag. De kinderen modderen al drie weken aan. Koorts, maag-darm, oorontsteking, buikgriep, snot, opnieuw koorts, mankementen allerlei. We hebben precies een abonnement in het wijkgezondheidscentrum en een rechtstreekse noodgevallenlijn met de school.

Met al die microben en virussen in huis, bijhorende zorgen en korte nachten heeft het nog lang geduurd voor ik geveld werd. Pas zondagavond sloeg het toe. Gelukkig deed een etmaal slapen wonderen. De koorts is gezakt, keel- en oorpijn naar de achtergrond verdwenen. Ik voel me nog een beetje grieperig maar dat is niets vergeleken met de ellende van echte griep.

Dat die ziekte van Tiny maar uitblijft.

Lokale pyjamadag

Hoewel ze al een week thuis zitten in hun pyjama, vonden ze het toch erg spijtig dat ze gisteren niet konden meedoen aan Nationale Pyjamadag. Leerlingen van meer dan 700 scholen zouden uit solidariteit met Bednet in hun pyjama naar school komen, ook de Feniks deed mee en zij mochten niet!



En toen besefte ik het weer: hoe lastig dit aanhoudend ziek zijn ook is - als een jojo gaat het op en af en sleept het aan - het is niets vergeleken met de kinderen die thuis Bednet volgen. Lukas heeft. meer. pyjamadagen. uit. pure. goesting. dan door ziekte. Dus ik herinner mezelf eraan: goed dat Bednet er is en wat een geluk zeg, gezonde kinderen!

Langzaam zo snel als zij konden

Ik heb het opgezocht. Eerste druk, 1989. Toon Tellegen was toen nog niet zo bekend. Een jaar later zat zijn boek nog steeds aan de eerste druk. Ik was tien en werd voor het eerst aan mijn tenen geopereerd. Ik herinner me vaagweg dat dat pijn deed. En lastig was, zo dagenlang onbeweeglijk aan de zetel gekluisterd zijn. Maar ik herinner me vooral mijn grootvader.

Toen hij op bezoek kwam en me geïmmobiliseerd zag liggen, vroeg hij of het veel pijn deed. 'En hebt ge mogen zien wat ze gedaan hebben?' (Mijn grootvader is radioloog. Als het kon, hij zat mijn zijn neus bovenop elke operatie van elk familielid, inclusief zijn eigen heelkundige ingrepen.) Verder zeiden we niet zoveel. Een zoen en weg.

Een uur later stond hij terug aan mijn zetelbed. Met dat boek dus van Toon Tellegen. Titel: Langzaam zo snel als zij konden. Hij kende mij als leesbeest, wou me troosten en verstrooien met letters op papier.

Ik heb het proza vandaag van de plank genomen. Naar het titelblad gebladerd waar zijn potloodkrabbels staan. 'Want met jouw teen gaat dat niet zo vlug.' Op pagina 22 het stukje gelezen dat bij de tekening op de cover past. Andere boeken gelezen. Een beetje gewerkt. Tussendoor geslapen. Tijdens de wakkere momenten vaak aan mijn grootvader gedacht. Herinneringen aan hem en aan vroeger maken de revalidatie stukken lichter. Als ik weer te been ben, ga ik hem als eerste nog een keer bezoeken.

Blijf kalm

Dit is de originele slogan. Als Britten hem horen vallen, rollen ze naar het schijnt met hun ogen - terwijl ze natuurlijk stiekem trots zijn op hun motto.

Er zijn ondertussen honderden varianten. Keep calm and party all night. Keep calm and read a book. Keep calm and eat sweets, pedal on, play mindcraft, go fishing. Keep calm and good luck on your new job. Keep calm and love your friends of zelfs horses. Keep calm and Hakuna Matata.

Je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat. Alleen deze vind ik niet: Keep calm and care on. Google vraagt dan of ik misschien 'keep calm and carry on' bedoelde? Neen. Keep calm and care on. Zo zit de slogan al dagen in mijn hoofd. Blijf kalm en zorg voor haar. Blijf kalm, doe voort en zorg voor haar. Blijf kalm, doe gewoon voort en ...

Soms is een beetje ellende leuk

Ik ken geen kind dat er meer last van heeft dan hij.

Groeipijnen. Soms wordt hij tot drie keer per nacht brullend wakker. Dan mogen wij zijn been zelfs niet aanraken, hij kermt en kreunt dan van de pijn.

We moeten 's avonds elk been 10 seconden stretchen, dat helpt. En 's nachts bij acute pijn: een in allerijl opgewarmd kersenpitkussen. Er staat sinds kort een microgolf op de gang.

Deze week zakte hij 's morgens door zijn beentje. Zoveel pijn dat hij er nog amper op kon steunen.

'Mama, ik moet vandaag thuisblijven. Met jou de hele dag naar filmpjes kijken.'

Soms is dat inderdaad de beste optie: verkouden het bed houden met en goed boek, in plaats van door te gaan tot je griep hebt. In zo'n geval kun je van je ellende maar beter het beste maken.

Ik begreep hem dus maar al te goed.
Wou ook dat het kon.
Dat ik zijn beetje ellende leuk kon maken.

Maar ik moest aan de arbeid.

Dus droeg ik hem door de ochtendspits op mijn heup door het huis. Zette hem op het fietsstoeltje, droeg hem naar de klas. Liet hem daar op zijn zus leunen. Vroeg de juf of hij kon binnenblijven tijdens de speeltijd.

Nadat ik met voldoende 'ach' en 'wee' afscheid had genomen, zag ik hem vrolijk naar de klas huppelen. 'Felix en Joppe! Willen jullie mij ondersteunen naar het toilet?'

En of ze dat wilden. Zo'n avontuur in de gangen van de school! Ik keek ernaar en knikte. Hij maakt zijn ellende niet gewoon leuk, neen, hij maakt er dolle pret van.