Lunchpauze

Niet naar den bureau, maar naar het rijstveld.

Geen brooddoos, maar een plastic mand. 

En geen koud pastaslaatje, maar warme noedels.

Achteraf ook geen koffie, maar thee.

Vlotjes op het veld

Daags na de storm moeten ook daken van scholen hersteld worden en klassen gedweild. Geen school dus. En àlle rijstvelden onder water... 

Snel! Lege watertonnen verzamelen! Handdoeken mee! Scoutsdas aan! Naar het huis van Baloe!  

Na een uur of twee zijn alle sjorringen gelegd en hebben we nog veel meer kinderen opgetrommeld. Samen dragen ze het vlot eerst naar het zwembad. Test. 

Het vlot blijft drijven! Meer zelfs. De constructie houdt twee tot drie kinderen. We kunnen wedstrijden houden. Om ter eerst een lengte overbruggen, chronometer in de aanslag.

Race na race na race wordt het steeds ingewikkelder, wilder, spannender. Waterpistolen worden bovengehaald om elkaar tegen te werken. Teams wisselen van samenstelling. De regels worden aangepast. Er mogen wel en dan weer niet hulpmiddelen gebruikt worden. Allerlei nieuwe disciplines worden uitgevonden. De laatste is die met het overtouw waaraan de teams zich mogen voortrekken. 

En de winnaars zijn... Lily, Sky en Jana! De enige meisjes tussen een bende uitgelaten jongens halen 24 seconden en 54 honderdsten. Onklopbaar record, eens zien of ze dat ook op de rijstvelden halen.

'Tuttut,' zeggen de leidsters. 'Geen wedstrijden meer.' Alle negen samen dragen de kinderen het vlot naar een dijk tussen twee velden. We kiezen de kant met de minste stroming. 'Eerst de twee lichtste jongens, eens kijken wat dat geeft.'  

Op het vlot zelf moeten de kinderen niet eens peddelen. Zich gewoon laten afdrijven. En dan door Lukas weer binnen laten halen. 

Hij heeft namelijk een wondje aan de voet met de plastic zak. Om een infectie te voorkomen kan hij niet meer in het water. (Alles overstroomd is het eigenlijk een grote, open riool. Vol stront, kadavers en ander afval.) Dan maar de laatste meters van onze bol sjortouw vasthouden. Het meertouw. 

Het is maar goed dat de kinderen op het vlot niets moeten doen. Al meteen tijdens de eerste vaartocht schiet een van de blauwe tonnen naar boven. De zwembadtest was blijkbaar zo intens dat er al slijtage is. 

'Let it go!' schreeuwen we naar het jongetje dat achter de waterton wil aangaan. 'Don't try to catch it! Just stay on the raft!' In gedachten zien Baloe en ik al één van onze welpen zo in het water vallen. En dat terwijl we kort daarvoor nog een paar Vietnamese buren weggelachen hadden, die nieuwsgierig waren komen kijken en vroegen of we wel aan zwemvesten gedacht hadden. 

Gelukkig kunnen we ze weer veilig binnen halen. Net als de ton die honderd meter van ons afdrijft. Met de brommer een paar weggetjes afrijden, dan is dat snel terug gebracht en weer op zijn plek gesjord. De kinderen gaan nu duo per duo op het vlot. Lukas viert het touw en haalt in.

Vieren en inhalen. Vieren en inhalen. 'Laat ze maar wat langer dobberen,' zeg ik als het eindelijk aan Simon en Jana is. 'Na hen komt er toch niemand meer. En Jana heeft zo veel gesjord.' Lukas viert het touw tot hij niet meer kan. 

Daar drijven ze in de verte. 

Slakkenrace

Onze eerste, zelf verklaarde scoutsactiviteit verliep zo goed dat het zelfvertrouwen van de leidingsploeg misschien wel te groot geworden is. Takraad gebeurt gewoon met berichtjes. 'Estafettes op het strand?' Met een 'oké' is de vergadering voorbereid. Vijf minuten voor aanvang gooien we alles om.

'Wat als we nu eens door de rijstvelden zouden waden... Alles staat onder water, hét moment om op kikkers, slangen en kleine visjes te jagen!' En voor ons fantastisch non-plan nodigen we meteen nog wat extra kinderen uit. 

Schepnetten, emmers en regenlaarzen zijn gauw verzameld. Twee punten per kikker, tien voor een krab en een ontmoedigende / afradende nul voor adders onder het gras, dat raakt veel minder vlot opgeteld.

'Hoeveel punten voor een eend?' Shlosj shlosj shlosj doen hun laarzen. 'Beter bij valavond! Wanneer de kikkers brullen weet je tenminste waar ze zitten!' 'Hoeveel punten voor een waterbuffel?'

Pffffsssffff, Jana's laarzen zuigen zich vast in de modder, ze zijn te kort. Eenmaal ondergelopen wil ze zich met vriendin L. helemaal in de modder rollen. Helaas zitten ze met een iets oudere leidingsploeg. 'Lijkt me onhygiënisch, dus niet veilig. Kom, kijken wat er gevangen is.'

Ik vermoed helemaal niets. Dat komt ervan, zo overmoedig en onvoorbereid aan een tocht beginnen. Straks misschien nog tikkertje om de vergadering te redden... Niet meer nodig! In de emmer zitten genoeg slakken voor een race! 

Wanneer ze allemaal op een rij liggen en de eindmeet getrokken is, zie ik bij een vrij groot exemplaar wat slijm krullen. Stoepkrijt kruisje op zijn huisje, 'dat wordt mijn slak!' Naarmate er meer beweging in komt, worden steeds meer slakken toegeëigend. 'Dat kleintje is vertrokken! Die is van mij!' 

'Mine is speeding up. Van 0,000001 kilometer per uur naar 0,000002 kilometer per uur!' Hoe traag ze ook schuiven, het is toch boeiend. Want slakken gaan de verkeerde richting uit. En kijken mag, maar aankomen niet. Hen met stokjes in goede banen proberen leiden, helpt niet echt.

Dus maken we van de finish een vak, winnaar wordt de slak die het eerst ontsnapt. Plots gaan ze niet meer in de tegengestelde richting, maar draaien ze rondjes! Mijn medeleidster tekent met stoepkrijt cirkels waarin je X aantal punten kunt scoren, maar ook daar wijken de slakken van af. 'Jakkes! Die van mij wil geen zeven punten pakken, die wil liever quality time met die van jou.'

Misschien draaien de slakken zich weg zodra ze het krijt onder zich voelen? Wanneer we een klein beetje water op het speelterrein gieten, wordt het plots spannend. Die van Baloe glijdt als eerste over de grens. D. haalt zilver. Wanneer die-met-de-groene-J een andere slak inhaalt, wordt de dochter onverwacht derde.

Mijn slak, die als één van de eerste vertrokken was, schuifelt binnen de krijtstrepen nog steeds alle mogelijke richtingen uit. 

Nooit gedacht dat vijf volwassenen en zes kinderen een half uur lang slakken zouden aanmoedigen. Dat deel van de vergadering hadden we nog minder dan niet voorbereid, en toch was daarmee alles gered. 

Die extra kinderen vinden goofy gelukkig ook heel plezant.

Terug naar school

En nu voor echt. Drie weken geleden startten ze online, maar inloggen is toch niet hetzelfde als je boekentas en drinkbus vullen, pet en flip flops aantrekken en op de fiets springen.

Aan de eigen voordeur of voor de schoolpoort, op de eerste schooldag krijg ik nooit een foto getrokken. Onderweg is het mij deze keer toch gelukt. Op het pad tussen de rijstvelden, terwijl de boeren al een paar uren aan het werk zijn. 

De oogst wordt binnen gehaald en het schooljaar is goed gestart.

               

Rijstoogst 2.0

Zonder regenseizoen zou hier waarschijnlijk drie tot vier keer per jaar geoogst worden. Nu blijft het in Centraal Vietnam beperkt tot april/mei en dan nog eens in september/oktober. Op het land heerst al enkele weken en ondanks tweemeteren enorme bedrijvigheid.

Omdat het zulke bijzondere taferelen oplevert, toonde ik U hier al vaker de rijstteelt. U moet maar eens op de categorie rijst klikken.

In mijn allereerste bericht in die categorie schreef ik: Om goed te drogen, worden de korrels eerst vele malen gekeerd. Dat gebeurt manueel, om de zoveel uren, verschillende dagen na elkaar.

Vandaag op het tempelpleintje ...

Als er geen wind is, moet je hem maken. Verlengkabel en hup, techniek staat voor niets. Maar het echte werk, zo zag ik, gebeurt nog steeds manueel. (En door vrouwen.) 

De oogst gaat door

We weten ondertussen wanneer het gaat gebeuren. Als de groene velden een gouden schijn krijgen, en de halmen doorbuigen van de zware rijstkorrels, dan duurt het niet lang meer voor de bedrijvigheid op gang komt.

De velden worden gemaaid, de bruine rijstkorrels worden in gele zakken gegoten. De zakken gaan in de kruiwagen, achterop de brommer of met een kar naar de woonwijken.

Een bedrijvigheid waarin het moeilijk is om nog twee meter afstand te houden.

In de woonwijken - op het erf, op de pleintjes, in de kleine steegjes, voor de tempels, op elke vrije vierkante meter - worden de zaken op een plastic zeil leeg gegoten. De rijst moet de hele dag in de zon drogen. Tegen valavond, wordt de korrels-in-hun-jasje bij elkaar geharkt en gaat het plastic zeil weer dicht. De volgende ochtend gaat het zeil weer open. Rijst drogen.

Zo gaat het een paar dagen door. Wanneer de korrels voldoende droog zijn, worden de gele zakken opnieuw (en definitief) gevuld. Het is hard werken, van 5 uur 's ochtends tot half 7 's avonds. Daarna wordt een pintje opengetrokken. Samen op de kleine veranda voor het huis van deze of gene.

Niets twee meter afstand. 

Ik ben er gerust in. Al 25 dagen geen besmettingen in Centraal Vietnam (en ook Hanoi en HCM City rapporteren al een dag of twee geen nieuwe besmettingen). Bovendien... Oogsten gaat voor, die titel had hierboven ook gepast.

Het is een essentiële activiteit. En ik ben blij, zo blij! De timing kon niet beter zijn. Wij mogen dan wel niet buiten komen, met al dat goudgeelbruin op straat lijkt het weer alsof wij op het strand wonen. We hoeven alleen maar onze deur open te zetten en... Vakantiegevoel!  
                                       

Vliegeren in de rijstvelden

'Net als gisteren om vier uur op het veldje?' tekst ik naar Anne Gré. Naar Kathy. Naar Đức en Lý.

Wanneer de zon daalt, steekt de wind op. In het historisch centrum van Hội An merk je er niet veel van, maar in de buitenwijken is dat het moment waarop de kinderen buiten komen. Ze trekken naar de velden en laten daar hun vlieger op.

Tweeëntwintig tellen we er vandaag. Haaien, vissen, veel roofvogels zoals hierboven en één Mickey Mouse. In het gouden uur dansend in de lucht.

Peuters staan er naar te kijken. Pubers rijden met hun brommers onder en over de draden heen. Papa's tonen hoe het moet.

We leren Mai kennen, 14 jaar. Ze komt elke dag, houdt af en toe voor ons een bobijn vast, gilt als één van die stoffen vogels een duik neemt. Nog harder als iemand zijn touw lost en de vlieger er vandoor vliegt. Dan moeten we op onze blote voeten tussen de rijsthalmen om hem terug te halen. Een beetje eng met die slangen, maar niet gevaarlijk.

Van de internationale school komen we ook een paar families tegen. Het is goed om buiten te zijn en rond te rennen, om mensen te zien en voor mij ook: om andere volwassenen te spreken.

Met Allerliefste voor-het-werk-in-België is de timing van de sluiting van alle Vietnamese scholen en een halve lock down voor de kinderen allesbehalve ideaal.

Maar dat het hier nu vliegerseizoen is, komt wel goed uit. Daar moet ik me aan optrekken, dacht ik, toen de vliegers hoog stonden en de zon vlak boven de palmbomen. En aan het feit dat hij bijna terug is. Dan kunnen we samen op de paadjes tussen de velden gaan vliegeren.

Oh september! (4)

Aan onze kant van de straat worden vijf gele zakken op de kar geladen. Onze buren - een familie met twee grootouders, twee ouders, drie kinderen - kunnen hier tot aan de lente van eten, dan wordt er opnieuw (maar vaak minder) rijst geoogst.

Aan de overkant tilt de man nog een paar zakken op zijn kar. Hij legt de handvatten op het zadel van zijn brommer, gaat erbovenop zitten en voert de oogst naar een gedeelde opslagplaats. Oef, de oogst is binnen! Als de velden afgebrand zijn (klaar voor de volgende teelt, binnen een paar maanden), mag het beginnen regenen.

Oh September! (2)

Met uw rijstoogst, zo veel bedrijvigheid.

De voorbije weken zijn de velden droog gelegd en de laatste dagen draaien de dorsers overuren, de rijst moet nu snel binnengehaald worden. Neen, niet binnen. De rijst moet snel uitgelegd worden, zodat het kan drogen.

Als de oogst niet droog in de opslagplaatsen kan, gaat alles rotten. Het regenseizoen waait onze richting uit, dus er is haast bij. Overal waar plaats is, worden de korrels gedroogd.





Echt overal waar de oppervlakte plat en groot genoeg is. Op straten, pleinen, opritten. Er wordt niet eens altijd een plastic zeil uitgespreid, soms ligt de rijst rechtstreeks op het asfalt. En als de hele straat is ingenomen, dan rijden brommers en fietsen gewoon door de rijst.

Ook voor onze deur ligt een zeil. Wanneer we 's morgens onze fietsen door de witte poort duwen, harkt Baba - buurman, huisbaas, moestuinier, landbouwer en grootvader - de rijst in rijen. Dat doet hij de hele dag door, om de zoveel tijd. Rijst keren, zodat elke korrel langs alle kanten kan drogen.

Wanneer we in de late namiddag terug thuis komen, harkt hij de rijst weer bij elkaar. Met een grote platte schaal giet hij de rijst terug in plastic zakken. Anderen verzamelen de rijst met een vuilblik in de gele zakken.

Nog andere boeren laten de rijst 's nachts op het plastic liggen. Ze vegen de rijst bij elkaar, vouwen hun blauworanje zeil dicht en leggen er een zware baksteen op. Als gigantische dumplings liggen 's nachts grote plastic hopen langs de kant van de baan.

Als het niet regent, legen de boeren de volgende dag opnieuw hun gele zakken op hun zeil. Of ze vouwen hun pakketten weer open en spreiden opnieuw de rijst uit. Verder drogen, zo gaat het dagen aan een stuk.

De velden zien er steeds kleurlozer uit - geen frisgroene en later groengele halmen meer, alleen nog modder - maar de straten zijn zo mooi goudgeel. Kijk naar de foto hieronder, getrokken aan de overkant van onze straat, daar waar de zon ondergaat. Als ik door mijn knieën buig, worden de palmbomen groter en lijkt het wel alsof wij op het strand wonen.

Ondertussen op straat

En of de oogst goed wordt! Dat merken we aan de enorme bedrijvigheid op en naast de velden. Werkelijk elke vierkante meter wordt nu benut om rijst te drogen. Straten, pleinen, tempels.






Er ligt zo veel rijst dat brommers en fietsers soms niet anders kunnen dan erdoorheen rijden. Dat mag, de witte korrels zitten voorlopig nog in hun bruin jasje. Onder de warme septemberzon kleurt dat nu zo mooi goud. Als de oogst niet op plastic zeilen zou liggen, zou ik denken dat we met z'n allen op het strand wonen.






Om goed te drogen, wordt de rijst eerst vele malen gekeerd. Dat gebeurt manueel, om de zoveel uren, verschillende dagen na elkaar. 

Als het droog is, gaat al dat goudbruin in grote plastic zakken. Waar de straten eerst vol rijst lagen, zien we sinds kort steeds hogere stapels staan. 



Binnenkort staat op ons tempelpleintje hopelijk ook zo'n stapel gele zakken, dan kunnen de kinderen uit de buurt weer voetballen en oefenen.

Dat zo'n oogst gevierd moet worden, begrijp ik ondertussen steeds beter.