Op de grond / op tafel

'Ik hou van... In die rubriek geen ding, liever een situatie. Dus niet K3, maar een gebeurtenis.' Het was een van de vele instructies voor de filmpjes die we op het groeifeest zouden afspelen.

Lukas had geen regie-aanwijzing nodig. 'Ik hou van spelen op de grond,' zei hij vanzelf. En ik zal U de situatie omschrijven. Of hij nu met treinen speelt, plastic dieren, Legomannetjes of een ganzenspel... Of het nu binnen of buiten is, op het parket, in het gras, in de zandbak of op grindsteentjes... Eerst zit Lukas op de grond, daarna ligt hij. Vroeger stak hij zijn achterste in de lucht, nu leunt hij zijwaarts of doet het op handen en knieën.

Toen kreeg hij van zijn opa het fantastische fishertechnik cadeau: constructiespeelgoed waarmee je op kleine schaal echt functionerende machines kunt maken. Minirobots bijvoorbeeld, maar ook Da Vinci's uitvindingen. En wou zijn opa-architect dat samen uitproberen.

We overtuigden Lukas dat het aan tafel moest. 'Jopa is te oud om op de grond te spelen en Omi wil geen gaten in de knieën van zijn broek. Als de machine klaar is, kun je hem weer op de grond zetten.'

Lang heeft dat niet geduurd.

Na een paar minuten was de tafel de grond en speelde hij weer op zijn manier. 

Eens leidster, altijd leidster

Naast een proper onderbroek en ander eigen gerief, prop ik er nog papier en stiften bij, de speluitleg, een lijst met telefoonnummers van alle ouders, een verfrommeld papiertje met de treinuren en een extra slaapmatje voor Y.

Botinnen aan. Rugzak achterop. Als het onderweg naar het station al voelt als zoveel jaar geleden, dan tijdens het kamperen nog meer! Eerst de regels. Voorbij het bos bijvoorbeeld, ben je te ver. Enkele kinderen willen graag helpen. Piketten vastzetten, worstjes opwarmen ... Anderen gaan spelen.

Tijd gaat snel in een bos. Verzamelen voor de activiteit, anders zitten ze te laat in bed. Ik onderdruk de neiging om heel luid kapoeoeoenen te roepen. Hoe krijgen we ze uit het bos?

'Zevensprooooooongers!' En zonder dat we dat afgesproken hebben, druppelen de kinderen van het groeifeest een voor een in onze kring binnen.

Na de activiteit gaat het van kampvuur, tanden poetsen, zeker nog eens plassen en 13 nachtzoenen. De grote mensen zetten zich samen. Met chips, pintjes en onze papieren erbij overlopen we de voorbije dag en die van morgen. Nog wat kletsen en dan, als verstandige volwassenen, allemaal op een tieglijk uur in onze slaapzak.

Om 23 uur haal ik W. uit bed, zij moet nog een keer extra plassen. Om 6 uur word ik wakker van gefluister. De jongens naast mij willen dringend weer gaan spelen.

Ik weet niet of ik het nog zou kunnen: elke zaterdag opnieuw een activiteit in elkaar boksen, twee weekends per jaar organiseren en in de zomer een paar weken leiding geven hier, foerieren daar. Eén nacht kamperen was al intensief.

Maar ook heerlijk. Ik mis het wel.

Tah tah taah _ tah tah taah

Van sommige liedjes ken ik de zelfverzonnen tekst op den duur beter dan het origineel. Als ik deze op de radio hoor, dan probeer ik het eerst nog in het Engels. Maar zelfs dan wordt het al snel: in the Year _ of the Tiger _ tah tah taah _ tah tah taah.



*** Darling, weet je nog? ***
        

Groeifeest: the afterparty

De volgende dag. Iedereen had nog zoveel eten over.

Samen een groeifeest voorbereiden is best intensief. Maar op den duur trekken kinderen én ouders vanzelf naar elkaar. Ik heb het bij de oudste al gemerkt: dat blijft nog jaren doorwerken. Een leuke bijkomstigheid van zo'n traject.

Groeifeest: op school

En toen werd het ingewikkeld. Na sprong 1, sprong 2, sprong 3, sprong 4, sprong 5 zou sprong 6 het feest op school zou zijn, sprong 7 het eigen feest thuis. Maar op het podium zelf zongen de kinderen ook al tot en met zeven!

Wacht, ik leg het uit met foto's van de generale repetitie. De professionele van het toonmoment zelf zijn nog niet binnen. Wat ik wel al weet: die foto's zullen vol pretlicht zijn, de kinderen hebben zich op hun podium ontzettend geamuseerd. Ze giechelden als ze het zelf grappig vonden, babbelden honderduit of zeiden niets als ze niet wilden, speelden live hun spel en deden het allemaal zo mooi op hun eigen manier.

Hoe dat komt, kan ik nog altijd niet goed vatten. Op school staan ze wel vaker op de planken, maar toch. Misschien omdat dit moment helemaal van hen is? Alles wat gezegd en getoond wordt, hebben ze zelf bedacht, verteld en (mee)gemaakt. Het is hun groeifeest, met hun inbreng. En dus ook elke keer anders. Dit jaar: de Zevensprong met een tijgerthema.

Sprong 7

Een uitnodiging die helemaal juist zit.
Het aantal stappen klopt. De kleur. Het puntje onder zijn naam.

Welkom op zijn feest.

Sprong 6

't Is gebeurd. Alle dertien zijn ze op een dag tijd een paar centimeters gegroeid.

Voor mijn jongetje

Later, mijn jongetje, word je een man,
Later reikhals je als een giraf naar het hoe en het waarom.
Men zal je stempelen als bagage.
Men zal je kwetsen om je wens en je droom.
En jij zal trachten eens en voorgoed te fotograferen
het hoe en waarom van de vrouw
die kantelt in je lakens
die zingt naarmate je ontdubbelt in haar vel.
En nog later, jongetje, wordt
je leven een plakboek.
Maar nog lange niet, nog lange niet.

Hugo Claus schreef dit op de vierde verjaardag van zijn zoon. Aan de vooravond van Lukas' groeifeest denk ik aan de gedachte uit dit gedicht. Morgen vieren we precies deze dubbele gevoelens. Wat wil ik graag dat hij honderd jaar wordt. Met alles wat bij het leven hoort. En wat wil ik hem graag eeuwig vasthouden in het nu.

Dus ga ik morgen ontzettend veel foto's trekken. Echte en mentale.

       

Sprong 5

En toen gingen we met de trein naar een bos. Het was helemaal niet ver. We waren langer op de trein aan het wachten dan dat we op de trein zaten.

Het was een bos dat ik al ken. Eerst wou ik in de trekkershut slapen, maar mijn mama wou samen met de andere kinderen buiten kamperen en ze heeft beloofd dat we nog eens terugkomen. Dus toen wou ik toch in de tent slapen. Ik heb niet geholpen om de tenten op te zetten, ik ben onmiddellijk gaan spelen. Het is een heel leuk bos.

Toen gingen we eten. Hotdogs. De mijne was vegetarisch en dat was niet zo lekker.

Daarna deden we kampvuur met marshmallows en dat was wel lekker. Alle denappels die we in de bewaarzakken van onze slaapzakken hadden verzameld, gooiden we in een keer op het vuur. Toen was er wel veel rook.

De volgende dag gingen we terug naar huis. Iedereen had zijn stokken mee. Ik had een stok die maanafremmer was. Mijn scherpsleutel ben ik verloren, maar ik ga een nieuwe zoeken. Het was heel leuk.

Groetjes, Lukas.
     

Sprong 4

We weten nog begot niet wat de kinderen op hun groeifeest zullen brengen, maar we pakken het alvast grondig aan. Een eigen lied, opgenomen met professionele apparatuur. Het kan zijn dat het nooit in de voorstelling belandt, maar dan hebben we dit toch al gehad. Dansen in een reuzegrote denkbeeldige studio en lachen om je eigen lach. Beter kan toch bijna niet?

Sprong 3

Ternauwernood, maar hij overleefde het. Zijn brandnetelval.

Nu prikken brandnetels sowieso. Maar aan het begin van het seizoen zijn die jonge plantjes pas echt venijnig. Hij viel er middenin en zijn knie zwol meteen zo hard op dat ik even dacht dat het een allergische reactie was. Snel naar het bezoekerscentrum. Handdoek met ijs om zwelling en pijn tegen te gaan.

Samen op tocht: het zit vermoedelijk in de voorbereiding van menig overgangsritueel. Hoe kan het ook anders? Op weg gaan, uitdagingen overwinnen en er sterker uitkomen. Dat is niet meer of minder dan heel hard groeien. Figuurlijk dan toch. En of hij deze tocht gegroeid is! Zo hard op de tanden gebeten. Volop geprezen om die tour de force. Heel even blij en trots om de complimenten. Maar dan al snel weer gaan spelen met de anderen. Losgeslagen in het groen.

Sprong 2

Ja, ik ga natuurlijk niet alles verklappen! Als ik hier de hele voorbereiding neerschrijf, wordt het groeifeest zelf een déjà vu. (Want déjà lu.)

Sprong 2 dus. Filosoferen over groeien aan de buitenkant en groeien binnenin. En dat dat soms heel plots kan gebeuren. Zoals een maïskorrel die uit de hete olie springt en met een knal ontploft.

Sprong 1

In zeven grote sprongen naar het groeifeest, da's het idee. Wanneer we het geboortejaar 2010 de eerste keer verzamelen, lijkt samen voorbereiden en feesten meteen de normaalste zaak ter wereld. Ze zingen van zevensprong en beginnen meteen aan hun eerste 'opdracht': een tas maken met plaats voor herinneringen. Met elke sprong zal hun draagtas een beetje voller raken.

De tas is op zich eigenlijk al een mooi aandenken. Zo typisch voor deze groep ook. Want Y. doet mee, een dochter uit China. Net als de anderen geboren in 2010, het jaar van de tijger. En dus schilderen alle kinderen een tijger op hun tas. En willen ze allemaal hun naam in Chinese tekens.

Het is nog maar de eerste sprong en ik vind het nu al geweldig. Echt iets voor deze bende.

Elk jaar opnieuw start het groeifeest van nul: ouders en kinderen geven zelf richting aan de voorbereiding, geen twee edities zijn hetzelfde. Dit jaar wordt het dus iets met tijgers, iets met springen en andere dingen waarover ik niets meer kan vertellen. Omdat ik zelf nog niet weet wat het zal worden. Sprong 2 en verder moeten nog komen. Ben al benieuwd waarmee de groep feestvierders nog meer zal afkomen.

Zevensprong

Zeven in 2017. Niet alleen hij, maar alle kinderen geboren in het jaar tien.

Samen zitten ze nu in het eerste leerjaar. Hét jaar waarin ze al die belangrijke dingen te weten komen. Letters worden woorden worden zinnen. Cijfers worden hoeveelheden die je desgewenst kunt splitsen, optellen, aftrekken. Het leven een avontuur met zoveel interessante dingen: het weer, vroeger, schoonheid, het lichaam, gebouwen en machines, goed zijn, alle landen van de wereld, muziek, beroepen, het dierenrijk, kunst. En het besef groeit: er valt hier op deze planeet zoveel te ontdekken! Op school gebeurt het voorlopig nog allemaal onder de noemer 'project'.

Maar ook buiten de school vergroot de actieradius. En daarmee zijn hele leefwereld. Hij mag, kan, durft meer. Van boekenclub naar meerdere hobby's per week: zwemmen en scouts erbij. Als er niets te doen is, speelt hij het liefst een hele dag thuis in zijn pyjama. Nog steeds met auto's, sporen, blokken. En die fascinatie voor mobiliteit, techniek en bouwen heeft hij nu al zo lang, dat we ons soms afvragen of het een wegwijzer is voor later. Idem voor de speelkameraadjes. Misschien worden sommige vrienden van vandaag vrienden voor het leven?

Ik kan de toekomst niet voorspellen, maar zie de sprongen die hij in die richting maakt. Al dat groeien! Al die veranderingen die elke dag voor onze ogen gebeuren! Dat moeten we vieren.

We doen het samen met andere kinderen van de lichting '10 / '17. In de lente komt er een groeifeest. Zeker weten. Thema: de Zevensprong.



Wordt vervolgd.

Het groene doekje

Tadah, nog wat archiefmateriaal!

Voor het privé groeifeest maakten Allerliefste en ik een boek over haar doek. Een doekenboek. Zij maakte van haar babyspuugdoekje al snel een knuffellap die overal en altijd met haar mee ging. Ik vertel die persoonlijke geschiedenis hier even kort door de bocht, zonder het proza dat we speciaal op haar niveau bedachten. De tekeningen scanden we in en vulden we op met foto's waarin je de stoffen structuur van haar doeken kunt herkennen. (Alle technische bewerkingen geduldig uitgevoerd door Allerliefste.)

Voor de poëzie van het origineel en àlle tekeningen - meer in verhouding dan hier - samengebonden in een hardcover boek met maar liefst 44 kleurenpagina's, komt U maar eens langs.

Het begon met een stapel witte doeken. Babyspuugdoeken die we voor allerlei doeleinden gebruikten.

Boertjes opvangen. Hoofdkussen in het babybedje. Die doeken waren altijd wel ergens in de buurt.

Steeds vaker nam Jana ze zelf in beslag. Eén van haar eerste gebaren was 'doek'. Steevast haar houvast in de wijde wereld.

Toen haar broer haar broer werd, belandden de doeken in de machine. Die van haar verfden we groen. Die van hem helemaal blauw. Subtekst: 'Toen hadden we dus twee doekenkindjes.'

Groen werd haar lievelingskleur. De doeken gebruikte ze naast talisman ook als leeshoek, zonnescherm, poppendekentje, knieverband, handtas, slabbetje, verstopplek.

Echt overal ging dat doekje mee.

Voor het eerst naar school. (Vlak nadat haar doek tussen de fietsketting terecht was gekomen.)

En al twee keer naar het andere eind van de wereld.

Er kwamen kleine scheurtjes in. Op den duur konden we die zelfs met de mooiste bloemetjessteek niet meer naaien. (Kijk goed.)

Nog een beetje later had ze vele kleine doekjes in plaats van één groot. Niet lang daarna vonden we overal in huis groene pluisjes en losse draadjes.

En zo eindigt het verhaal ongeveer. 'Terwijl dat doekje altijd maar kleiner wordt, zien we jou steeds groter worden.'

Groeifeest: in de tuin

Na het groeifeest op school was er tijd voor een groeifeest privé. Iets feestelijks en iets met betekenis moest het worden. Zo kwamen we vanzelf uit bij het thema 'slingers', een verwijzing naar haar geboortekaartje. Nu ze zelf kan schrijven, was het aan haar.


We fietsten naar een tuin met wel 100 meter slingers in de bomen. Vooraleer de ruime familie en vrienden daar zouden komen voor 'taard en ijs', hielden we eerst een onderonsje. Haar peter en meter, haar grootouders en wij.

Die opsplitsing in twee delen tuinfeest met eerst beperkte en daarna uitgebreide invités kwam er om praktische redenen. Ik zag het niet helemaal zitten om onmiddellijk na het feest op school van de receptie weg te hollen om alles klaar te zetten. Tuintafels met couverts en een overvloed aan eten en drinken. Dus vroegen we eerst het intieme clubje, daarna pas de grote kring. En wijs dat dat was! Ik had het zo niet voorzien, maar op die manier kregen haar meter en peter ruim de tijd voor hun symbolische geschenken.

Een houten groeibakje met zaaigoed en een handleiding die leidt tot oogsten. Veel water en twee lieve woordjes per dag, daar groei je van. Als de groenten oogstklaar zijn, is ze welkom om samen soep te komen maken.Een krans met zelfgemaakte parels in haar lievelingskleuren, met in het midden uit fimo een vraag- en uitroepteken. Treffend voor een nieuwsgierig aagje dat graag in het middelpunt van de belangstelling staat, een vraagstaartje met trekkerscapaciteiten en veel zin voor initiatief.

Wat zag ik haar genieten toen haar meter en peter die cadeaus uitpakten en toelichtten. Verlegen en tegelijk trots. Haar aandacht gericht op al die lieve woorden speciaal voor haar, ondertussen niet goed wetend waar kijken.

Hetzelfde gebeurde tijdens ons cadeau. Allerliefste en ik maakten een boek met het verhaal van haar knuffeldoek, tot nu een rode draad in haar leven. Kijk hoe ze keek. Hoe ze moest lachen om haar prille jaren. Hoe ze soms een beetje stil werd van melancholie en het liefst in Allerliefste wilde wegkruipen.

Toen was het 3 uur in de namiddag ...

Groeifeest: op school

Hoe begin je er aan, aan zo'n groeifeest? De ouders die er dit jaar hun schouders onder wilden zetten, hadden heel verschillende ideeën. Een voorstelling. Ja, dat willen we. Een soort rite. Geen fysieke proef, maar toch iets duidelijk tastbaars om een overgang te markeren. Ja, dat willen we ook.

Want daar gaat het tenslotte om. We vieren dat ze groot worden. Dat ze zo snel zo hard veranderen. En dat wij zo blij zijn daarnaar te mogen kijken.

Maar wat willen de kinderen zelf? Hoe zien zij hun groeifeest? Laten we daar maar van vertrekken. We zetten een paar voorbereidingsmomenten met de kinderen op de kalender en lieten ons volledig door hen leiden. Tot het allerlaatste bleven we in het ongewisse over het resultaat. (Wie niet zo goed met het onverwachte om kan, zou ik zo'n aanpak eerder afraden...)

We deden héle toffe dingen tijdens de voorbereiding. Filosoferen. Een levensgroot zelfportret. Een tocht op eigen benen. Speed-dating. Maar hoe breng je dat voor een publiek?

Het antwoord bleek even simpel als geniaal. Toon het proces, niet het resultaat!
Dus werd het groeifeest op school een bedrijf in drie delen.

Met meer wij dan ik. Zo hoefde niet elk kind per se iets te vertellen in de micro. We projecteerden ook filmpjes, foto's en tekeningen. Elk op zich, alle 14, zaten ze heel mooi samen in de voorstelling.

Verslagje

*Kucht plechtig.* Om U alvast nieuwsgierig te maken naar het volledige verslag...

Groeien en feesten

Jana groeit. En dat vinden wij genoeg reden om te feesten. Vandaag is het zover: samen met een paar andere kinderen van de school viert ze eindelijk haar groeifeest. En opdat alle familie en vrienden die datum met een dikke stift in hun kalender zouden aankruisen, stuurden we enkele maanden geleden deze stop-motion:

Zet het volume hoog genoeg. Volgende week krijgt U uitgebreid verslag.

Een slechte generale repetitie is een ... hoop plezier! (en een goede première)

Morgen groeifeest. Tijd om het toonmoment te repeteren. 't Is op het nippertje maar zonder stress. De kinderen moeten geen oneigen teksten brengen, in de maat zingen of in de pas lopen. Neen, ze tonen gewoon wat ze tijdens de aanloop naar dit groeifeest beleefd hebben. Spontaan en vooral ook samen.

Benieuwd wat dat morgen voor vonken gaat geven...