zondag 18 november 2018

Zoals het aantreden bij de scouts

Een jong koppel passeert ons op hét strand van Hội An. 'An Bang Nippers, right?' Zoals ik scouts er wereldwijd kan uitpikken, herkennen Australiërs hun Nippers.

Want net zoals scouts openen met een aantreden, starten Nippers met een aantal vaste activiteiten. Eerst het strand opruimen, dan opwarming en hindernissenparcours, daarna hét Nipperspel. Een stoelendans met plastic strootjes, altijd eentje minder dan het aantal spelers. Op het einde blijven twee spelers over die zich voor die laatste strohalm enthousiast in het zand smijten.

Ofwel wint de snelste, ofwel de slimste. 'Your kids play wise.' Ook de strategie die bij het spel komt kijken, herkennen Australiërs wereldwijd.


vrijdag 16 november 2018

Postkantoor



Haar brief is klaar, kan ik hem op de bus doen? Van die keer dat we postzegels kochten herinner ik me het heerlijk archaïsch postkantoor. Vervlogen grandeur: achter de loketten hangt een houten wereldkaart met tijdzones die gekke sprongen maken, in de telefooncabines wordt niet meer gebeld. Natuurlijk wil ik die brief posten, ik neem mijn fototoestel mee.





donderdag 15 november 2018

Veldbezoek







Of ik op fieldtrip een handje mee wilde helpen. Ik wist niet dat ze dat letterlijk bedoelden. Binnen het project 'habitat' leren ze alles over woestijnen, bergketens en de eigen omgeving: rijstvelden. 
   

dinsdag 13 november 2018

Over klaprozen, onder andere

'We kunnen onze wekker zetten.' Terwijl we met andere Belgen bij nog andere Belgen op bezoek zijn, gaat het alarm af. Het is 5 uur in de namiddag, omgerekend precies honderd jaar dat de eerste wereldoorlog eindigde. We vertellen elkaar hoe belangrijk dat is en delen boodschappenlijsten.

Dingen die we uit België missen en makkelijk in een valies passen: chocolade, kaas, vanillesuiker, bier, koffie van Arabica bonen, choco, speculaaspasta. Sommigen brengen mayonaise mét citroen mee, anderen oregano, nog meer kruiden en oplossoepjes. In gedachten voeg ik groene pesto toe op het boodschappenlijstje voor onze eerstvolgende bezoekers.

Elf elf elf, dat is hier ook een beetje heimwee hebben. Sommige dingen passen niet in een valies.

Het duurt tot maandag. De school opent de week collectief, net als bij de afsluitronde op hun vroegere school plak ik me tegen de muur om mee te kijken. Mr. Dave vraagt waarom zondag zo belangrijk was. Hij vertelt over poppies: de rode een eerbetoon aan de vele slachtoffers, de witte een oproep tot vrede.

Ik denk aan wat ik in de tuin wil zaaien. Voor de pesto heb ik onlangs basilicum zaaigoed besteld, geen klaprozen. Het zijn mijn lievelingsbloemen, maar ik weet niet of exogene planten invoeren zo'n goed idee is. Heimwee is een raar beest. Soms wil ik alles uit mijn vroegere wereld overbrengen, soms zo weinig mogelijk: dat geeft hier meer ruimte om te ontdekken. 

De pedagogisch directeur brengt me terug in het nu, hij kondigt speciale dagen aan. Het is de Week tegen pesten en op 13 november ook World Kindness Day. De school kiest voor een positief signaal: we willen meer dan 'niet pesten', we willen vriendelijk, goed, welwillend, voorkomend en minzaam. Kleine dingen maken vaak al een groot verschil. One smile. One compliment. One let's play together. One thank you. One helping hand. One shared toy. One smile. Daar werken de kinderen deze week aan.

Als ik de school uitstap en aan mijn week begin, laat ik het blauw van maandagmorgen achter mij. Ik ga naar de markt voor een enthousiast xin chào en een klopje op mijn arm van Tam. 
    

zondag 11 november 2018

Zondagochtendzwemmen

Rond half acht 's morgens krijgen we bericht. Hoe zijn de golven vandaag? Gaan de Nippers door of niet? Soms is de zee te ruw. Als het wel doorgaat, zijn we er graag bij.



zaterdag 10 november 2018

Zaterdagmiddageten

Waarom nog koken als je voor hetzelfde of minder geld buitenshuis kunt eten? Veel Vietnamezen en buitenlanders vinden het vreemd, maar wij eten doordeweeks graag aan onze eigen tafel. In het weekend daarentegen!

'Zullen we op het eiland van Cẩm Nam middageten? Dan maken we daar meteen een fietstocht van.' We gaan met de brug heen, met de boot terug.


Het eiland zelf verrast ons. Hội An is toeristisch maar naar Aziatische normen geen grote stad. Dat het er - zelfs in onze rustige buitenwijk - toch nog veel meer bruist, merken we meteen. Amper overgestoken lijkt het alsof we in een klein dorp fietsen, diep verscholen in het Vietnamese platteland. De bewoners draaien voor alle zekerheid hun hoofd. Zijn dat daar echt vier blanken? Kinderen zwaaien enthousiast. 'Hello! Hello!'


Dat het er minder mondiaal is, merken we ook wanneer we honger krijgen. Nergens een restaurant! We fietsen om en om. In de dorpskern moet toch iets te vinden zijn? Waar eten de Vietnamezen anders? Toch niet thuis, zeker!

Cô Xướng wil haar keuken voor ons wel openstellen. Haar rijstpannenkoeken druipen van het vet en zijn de lekkerste ooit. Als alles op onze tafel staat, komt ze erbij zitten. Alsof wij niet weten hoe dat moet, rolt ze onze bành xhéo en de gemengde sla in het rijstpapier. Ze dopt ze in de pindasaus, steekt ze bijna eigenhandig in onze mond. Ik bestel drie porties, ze heeft veel werk aan mij.  




Wanneer ik haar uithangbord fotografeer, neemt ze het fototoestel van mij over. Ze trekt een foto van ons alle vier, achteraf merk ik dat we er maar half opstaan. Zelf wil ze ook wel op de foto. Als we afrekenen, zegt ze uitdrukkelijk: 'Hẹn gặp lại!' Tot ziens, geen goodbye

Als het aan mij ligt komen we terug. Lekker eten, mooi fietsen. Sommige zaterdagmiddagen moet dat niet meer zijn.   


vrijdag 9 november 2018

Nederlands is moeilijk

Nu de kinderen vrolijk in het Engels taalbad zwemmen en wij in ons volwassen netwerk van Engels naar Frans naar primitief Vietnamees duikelen, beginnen we alles door elkaar te halen.

'Ik wil dat collecteren.' (Verzamelen.)
'Mijn fiets is gebroken.' (Kapot. Broken.)
'De chauffeur drijft ons naar ...' (Rijdt. Drives.)
'Op de voorpage staat ...' (Frontpage of voorpagina.)
'Wacht, ik wil dat eerst nog finishen.'
'Ik heb drie sets of kleurpotloden.'
'Ze pikt de telefoon niet op.' (Pick up the phone. Telefoon opnemen.
'Daarna geeft hij dat back.'
'Oh, is dat die Germaanse?' (Lukas vraagt Jana naar een Duitse vriendin.)
'Ze gaan een song creëteren.' (Create. Créer. Creëren. En lied natuurlijk. Dus schrijven, bedenken, verzinnen of maken...) 

Moeten we een taalzuiver beleid invoeren? Of komt dat vanzelf weer goed als we in een volledig Nederlandse context komen? Moeten we niet eens zo lang wachten en zullen we onze talen ook hier nog automatisch opnieuw scheiden als we ze beter onder de knie hebben?

Veel vragen, maar voorlopig nog geen echte zorgen.
   

donderdag 8 november 2018

Vietnamees is ook wel grappig

Het leidingwater is hier niet drinkbaar, ook niet voor de Vietnamezen zelf. Sommige huishoudens voeren wekelijks grote tonnen aan, wij hebben tussen de eettafel en de keuken één kraan met drinkbaar water. Aangesloten op een filtersysteem stroomt het draag, het duurt even om een kan te vullen. Ondertussen oefen ik mijn bekkenbodemspieren of Vietnamees.

Vlakbij de kraan hangen namelijk schoolposters die we dag na dag kunnen wisselen. Sinds ik op Vietglish Fun belandde, draai ik vooral het fruit en de dieren vooraan. Dankzij het karate varken en de huilende appel weet ik tenminste hoe ik die pagina's moet uitspreken.

Want neen, louter op spelling en accenten voortgaan, kan ik nog lang niet. Of ik ooit zo expressief ga durven spreken, weet ik ook niet zeker. Zo hoort het nochtans, te vlak verstaan de Vietnamezen mij niet. 





woensdag 7 november 2018

Vietnamees is moeilijk

Het Vietnamees kent geen vervoegingen, zinnen bouw je zo.

'Ik zijn Ellen. Ik hebben kind twee.'
'Wij zwemmen gisteren.'
'Hij werken morgen aan voorstel.'
'Hoe zijn jij vandaag?'

Of toch ongeveer. Allerliefste en ik willen les volgen. Om nieuwe woorden en de juiste volgorde te leren en om de toon goed te krijgen. Want zes toonaarden, dat geeft aan zes gelijk gespelde woorden toch zes verschillende betekenissen.

Ga je naar omhoog dan betekent cá vis, blijf je vlak dan betekent ca tas (kop). Ik klik bij de vertaalrobot dus altijd op de luidspreker. Hoe wordt dit woord uitgesproken? Op Youtube is 123 Vietnamese mijn favoriete kanaal. De les over toonaarden staat op 'automatisch herhalen'. 



Ik hoop dat mijn echte juf ook een bril draagt en met krijt schrijft, dat vind ik wel iets hebben. Verder verwacht ik niet dat ik ooit vloeiend Vietnamees ga praten. Het zal al heel wat zijn als ik op de markt fruit en groenten kan benoemen en de prijs versta, als ik de buren iets meer dan goedendag kan zeggen en de taxichauffeur de weg kan wijzen. Ja, dat hoort hier zo.
     

dinsdag 6 november 2018

Engels is moeilijk

Na de herfstvakantie schakelt Jana over van vijf naar twee uren Engels voor anderstaligen. Lukas blijft het hele pakket ondersteuning gebruiken. Hij praat er nochtans ook al lustig op los. Onlangs op het strand, mijn oren vielen open. 'This is a castle for the king of the Middle Ages.' Maar dan fonetisch. Want die spelling is zo verdomd moeilijk.

En dat weten die Engelstaligen zelf precies ook wel.



Lang vooraleer dit filmpje verscheen schreef Gerard Nolst Trenite al een gedicht waarvan veel native speakers het einde niet halen zonder fouten of opzoekwerk of zonder over hun eigen tong te struikelen. Probeer The Chaos zelf eens en vergelijk gerust met de gesproken versie.

De vakantie is voorbij. Ze krijgen opnieuw huiswerk. Elke dag hetzelfde. Woordenlijsten. Spelling oefenen.