Het groene doekje

Tadah, nog wat archiefmateriaal!

Voor het privé groeifeest maakten Allerliefste en ik een boek over haar doek. Een doekenboek. Zij maakte van haar babyspuugdoekje al snel een knuffellap die overal en altijd met haar mee ging. Ik vertel die persoonlijke geschiedenis hier even kort door de bocht, zonder het proza dat we speciaal op haar niveau bedachten. De tekeningen scanden we in en vulden we op met foto's waarin je de stoffen structuur van haar doeken kunt herkennen. (Alle technische bewerkingen geduldig uitgevoerd door Allerliefste.)

Voor de poëzie van het origineel en àlle tekeningen - meer in verhouding dan hier - samengebonden in een hardcover boek met maar liefst 44 kleurenpagina's, komt U maar eens langs.

Het begon met een stapel witte doeken. Babyspuugdoeken die we voor allerlei doeleinden gebruikten.

Boertjes opvangen. Hoofdkussen in het babybedje. Die doeken waren altijd wel ergens in de buurt.

Steeds vaker nam Jana ze zelf in beslag. Eén van haar eerste gebaren was 'doek'. Steevast haar houvast in de wijde wereld.

Toen haar broer haar broer werd, belandden de doeken in de machine. Die van haar verfden we groen. Die van hem helemaal blauw. Subtekst: 'Toen hadden we dus twee doekenkindjes.'

Groen werd haar lievelingskleur. De doeken gebruikte ze naast talisman ook als leeshoek, zonnescherm, poppendekentje, knieverband, handtas, slabbetje, verstopplek.

Echt overal ging dat doekje mee.

Voor het eerst naar school. (Vlak nadat haar doek tussen de fietsketting terecht was gekomen.)

En al twee keer naar het andere eind van de wereld.

Er kwamen kleine scheurtjes in. Op den duur konden we die zelfs met de mooiste bloemetjessteek niet meer naaien. (Kijk goed.)

Nog een beetje later had ze vele kleine doekjes in plaats van één groot. Niet lang daarna vonden we overal in huis groene pluisjes en losse draadjes.

En zo eindigt het verhaal ongeveer. 'Terwijl dat doekje altijd maar kleiner wordt, zien we jou steeds groter worden.'

Mama kan gebaren (en papa ook)

Ik kan ondertussen alle babygebaren (en de papa hier in huis ook), maar U nog niet. En al praten mijn groot geworden babies nu in volzinnen en ben ik er persoonlijk niet zoveel meer met babygebarentaal bezig, maar voor U nog wel.

Zodoende vond ik recent deze site van Sven Noben waarin Serge, Manu en Hanne vier gratis lesjes Vlaamse Gebarentaal geven en een dvd aanbieden met nog veel meer eerste woordjes in gebaren. Surf naar les 1 en raak overtuigd.

Bron: www.mamakangebaren.be (en papa ook)

Bestel daarna die dvd! Serieus, dat kost maar € 19,95. Het is de prijs van een boek met theorie over babygebaren, waarom dan geen dvd kopen met de praktijk uitgebeeld? Want verder bestaat er niet zoveel info over Vlaamse gebarentaal gericht op jonge kinderen. (Behalve misschien in het tuinhuis van Kaatje - maar dat is de woordenschat uit de leefwereld van kleuters, niet echt die van kleine kleine baby's.)
      

Kaatje leert gebarentaal

't Is lang geleden dat ik nog eens een vorming over babygebaren gaf, maar nu staan er weer een paar op stapel. Tijd dus om mijn powerpointpresentatie te vernieuwen en wat kwam ik tegen?!?! Kaatje die de Ketnetters gebarentaal leert, net nu die fase voor mij zo goed als voorbij is.

Klik op het plaatje hieronder, dan zit je in Kaatjes tuinhuis vol gebaren.



Klik daarna op de poster met vingerspelling, dan kom je bij de spelletjes terecht. (Of klik op het plaatje hieronder.)



Klik je in Kaatjes tuinhuis op de televisie, dan krijg je met de zapper allerlei gebarenfilmpjes te zien.
Het bevat erg veel woorden uit de leefwereld van kinderen, en werkt dus iets makkelijker dan het Gebarenwoordenboek van de Universiteit Gent. (Klik op het plaatje hieronder, dan ben je er rechtstreeks.)

Een kind uit de boekskes

In allerlei groei-boeken staat: "Als Uw kind een ontwikkelingssprong neemt, is er even geen ruimte meer voor iets anders." Natuurlijk weet ik dat wel en hou ik dat in het achterhoofd. Maar alleen deze keer met Lukas was het echt opvallend. Hij was zo hard bezig met leren lopen, dat hij even niets anders meer deed. Toen hij het helemaal onder de knie had, ging plots die taal met rasse schreden vooruit. Babbelen en gebaren, elke dag komt er iets bij.

Maar waarom ik dit met U deel... Hij is nu 17 maanden uit en babbelt en gebaart heel wat, maar niet de grote verhalen zoals omschreven in allerlei theorieën over babygebaren. Hij is met andere woorden eerder een kind uit de boekskes gebaseerd op ontwikkelingspsychologische inzichten en geen kind uit de boekskes van de babygebaren. *En mijn lieve jongen, dat hoeft ook helemaal niet. Doe maar rustig jezelf. Dat is al fantastisch genoeg.* 

Ge moet het zien om te geloven

'Oh, maar dat is zo wijs om te zien!'

Dit weekend waren mijn collega/vriendin en zijn meter - elk afzondelrijk - getuige van Lukas' communicatievermogen. Hij gebaarde MELK en GEVALLEN en MUZIEK en deed dat inderdaad superschattig. Ook voor ons was het heerlijk: hij houdt van muziek en gaat helemaal op in zijn spel van alles laten vallen (hij hoort het ook àltijd wanneer iemand anders iets laat vallen). Bovendien is thuis of buitenshuis tafelen zo rustig. Afgezien van de knoeiboel die hij maakt, zet hij het tenminste niet op een brullen als hij wil DRINKEN of ETEN. Welgemanierd toont mijn zoon het gewoon. Zo kunnen wij overal meer dan één keer komen...

Maestro

Ruim 13 maanden is hij nu en altijd heel vrolijk als we liedjes voor hem zingen. Dus leerde ik hem het gebaar voor MUZIEK: alsof je dirigeert. En kijk, dat doet hij nu als hij zin heeft in een liedje. Heel gehoorzaam zing ik dan, soms beweegt hij zoals ik mee met zijn hoofdje. (Erg uitvergroot, ik hoop niet dat ik zo wild heen en weer schud.)

Toen ik hem onlangs de houten xylofoon gaf - want van trommelen rammen wordt hij ook helemaal vrolijk - en vertelde dat hij MUZIEK mocht maken, keek hij eerst wat verbaasd. Ik kon bijna zien hoe die radars in zijn hoofd gingen draaien: "Tiens, dit is ook MUZIEK. Niet alleen liedjes die mama en papa zingen. Maar blijkbaar ook kloppen." Later zal daar nog bij komen dat muziek op de radio ook MUZIEK is, dat muziek van de fanfare ook is MUZIEK, enzovoort. Veel werk gebeurt daar, in die hersentjes.

Maar nu, voorlopig, ben ik blij met zijn gebaar. Naast praktische dingen als DRINKEN, ETEN, MELK, SLAPEN en TUUT, komen er nu ook een gebaren aan puur voor het plezier: MUZIEK lukt alvast.

*Opdracht voor mezelf: Dringend filmpjes maken.*

Babykronkels

Gisterenavond vorming over babygebaren.
Edit: De gebaren voor prins, prinses, trouwen, trouwjurk en kus! Dat kan vandaag niet ontbreken...

De boodschap die ik op dat soort avonden vooral wil meegeven: "Natuurlijk worden kinderen ook groot zonder babygebaren. Maar het is zooooo ontzettend leuk om samen te doen. Voor je kind, maar zeker ook voor jou. Omdat je kan kijken in het hoofd van je baby, kan je zien wat hij ziet, voelt, denkt, beleeft.
En dat, dat is echt fantastisch!"

Ik herinner me die periode met Jana: de hele tijd verbaasd, overweldigd en trots om te merken hoeveel ze al dacht, begreep, opmerkte. Overdonderd waren wij door dat ongelooflijk slim kleintje. Door het dolle heen omdat we samen met haar zoveel konden babbelen en plezier maken. En smoorverliefd. Alweer.

Maar hoe breng je het gevoel van zo'n heerlijke periode over op een informatie-avond over babygebaren?
Ik geef voorbeelden allerlei... En hoop dat het aanstekelijk werkt.

Waar is Jana?

We hebben een gebaar voor JANA en een gebaar voor WAAR?
Maar omdat Jana zich zo vaak verstopt, heerst in zijn hoofd precies wat verwarring.

Vandaag gebaarde hij WAAR? terwijl Jana gewoon rechtover hem aan tafel zat.
Kortom, het gaat in horten en stoten. De dag dat hij ooit hele zinnen gebaart, komt nog wel...

Edit: Mét tandafdrukken op zijn wang. Een liefdesbeet uit de kribbe die hem duidelijk niet deert.

Nog! op het luierkussen

Vanmorgen op de trein naar Brussel kreeg ik bericht van Allerliefste: 'Volgens mij heeft Lukas NOG gedaan!'

Ik wachtte op het moment dat hij de kinderen respectievelijk in de kribbe en op school had afgezet, toen kon ik mijn nieuwsgierigheid niet langer bedwingen. Wat NOG gedaan? Hoe NOG gedaan? Wanneer NOG gedaan?

Op het luierkussen blijkbaar. Toen Allerliefste even ophield met klinkende zoenen planten op zijn blote buik, gebaarde Lukas - in zeer rudimentaire vorm - NOG! Daarna deed hij zijn handjes weer uit elkaar, hield hij zijn buik weer vrij en wachtte op wat nog zou komen...

Zijn allereerste gebaar! We zijn vertrokken.


Edit: Zondag. Ik heb het ook gezien maar weet niet zeker of het NOG! betekent. 
Misschien gewoon 'hier! op mijn buik! nu!' Dat zou ook kunnen. 
Maar ook in dat geval wil hij iets duidelijk maken met zijn handen. En dat is het hele idee.


Maandag. Ik heb het nu duidelijker gezien. Hij wijst eerst op zijn buik alsof hij wil zeggen: "Hier is plaats, plant die protzoen hier maar." En daarna brengt hij zijn handjes samen alsof hij NOG! wil tonen.

Mimiek

The making off van mijn woordenboek babygebaren: het gebaar pijn.
Met de mimiek geheel in overeenstemming, jawel.



Gebaren die ik binnenkort zeker moet toevoegen: SPELEN, LICHT, KNUFFEL, "PAKKEN" (DRAGEN), KINDEROPVANG, DRAAGDOEK. Het vervolg laat ik nog wat afhangen van Lukas. En U, welk gebaar vindt U interessant?

Handjes draaien

"Lukas, wil je nog fruitpap?" [+ gebaar NOG]
"Lukas, nog een hapje eten?" [+ gebaar ETEN]

Zijn reactie tot nu toe: "Huhuhuuu!"
Doorgaans interpreteer ik dat als een ja.

Vorige week zondag (niet geblogd wegens ziekte) keek hij tussen elke hap fruitpap geconcentreerd naar zijn handjes. "Ik moet hier iets mee doen om te tonen dat ik nog wil. Maar wat?"

Handjes draaien!!

Dolle pret.


* Mijn zoon, het is niet het juiste gebaar, maar dat geeft niet. Het is ook allemaal niet zo makkelijk gelopen. Een paar maand geleden deed je al een rudimentaire versie van het gebaar voor MELK. Ja, ik herkende het wel hoor, dat knijpen van je vingers. Maar ik kon jou toch moeilijk elke keer de borst geven als je dat met je handjes vroeg, zo ongeveer om het uur? Begrijpelijkerwijs liet je dat gebaar al snel weer achterwege. Ik dacht dat je het bijna helemaal had opgegeven, dat je alleen het liedje van handjes draaien leuk vond en de rest maar niks. Zondag kwam dan toch die bevestiging: je weet dat je iets kan zeggen met je handen. Fantastisch! De klik is gemaakt, nu alleen nog het juiste gebaar. Geen zorgen, neem je tijd maar. Voorlopig versta ik je wel. Alleen als je me binnenkort meer en complexere dingen wil vertellen, is het wel zo handig. Ik kijk er naar uit en zal jouw vingertjes aandachtig volgen. Kus, je mama. *

Uitkijken naar

Groentenpap eten gaat natuurlijk nooit vanaf dag één vanzelf. Zeker als baby al een klein hongertje heeft, kan-ie maar weinig geduld opbrengen voor het happen van een lepel, moeizaam naar achter proberen kauwen en doorslikken.

Dus kwam er geplette wortelpuree en zette hij het op een brullen. "Wil je liever eerst MELK?" gebaarde ik.
Het was haast miraculeus: hij keek, werd helemaal stil en krulde zijn lippen alsof hij "JA, melk!" wilde zeggen.

Dat is nu een paar weken geleden, hij net een half jaar, dat ik me zekerheid kon zeggen: hij begrijpt het gebaar voor melk, waarschijnlijk begrijpt hij nog een aantal andere babygebaren.

Deze gebruiken we momenteel: MELK, SLAPEN, ETEN, LEKKER, KLAAR, TUUT, DOEK, LICHTJE, JANA, (T)HUIS. Ik twijfel om er nog een paar toe te voegen: DRINKEN (maar dat is voorlopig alleen maar melk), SPELEN/SPEELGOED, NOG. Maar soms is het al moeilijk genoeg om de bestaande consequent te gebruiken. Af en toe vergeet ik er wel eentje, zeg ik het woord zonder gebaar. Of heb ik letterlijk mijn handen vol (met hem, een wasmand, de theepot, afwas...) dat ik niet kan gebaren terwijl ik tegen hem babbel.

Hoe dan ook, vanaf nu is het opletten of hij al iets terug gebaart. Oh, wat kijk ik er naar uit om zijn gesticuleren te kunnen interpreteren!

Zou het?

Na een voormiddagje stad kwam ik maandag thuis met een oververmoeide Lukas. Oogjes wrijven en huilen - de boodschap was duidelijk. Snel naar het verzorgingskussen waar ik tegelijkertijd probeerde te sussen en te verluieren.

"Jaja, stil maar. Eerst doe ik je een verse luier aan. Dan mag je MELK drinken [+ gebaar] en dan gaan we SLAPEN [+gebaar]."

Zijn reactie? Hij brengt twee vuistjes opzij naar één wang. Het gebaar voor slapen!!?! Of alleszins mijn interpretatie van het gebaar dat hij hiervan zou kunnen maken:

© babysigns.com

Nu weet ik ook dat vijf maanden wel héél vroeg is. Waarschijnlijk is het puur toeval. Maar ik heb hem toch maar bevestigd: "Ja, straks gaan we SLAPEN."

En dat deden we dan ook.

Begrepen

Over misverstanden tussen man en vrouw is al heel wat geschreven.
Maar vorige week had ik eindelijk de indruk dat hij mij begreep.

Een paar voorbeelden misschien.
Uit het leven van alledag...





1.
Gebrul.
Wil je je TUUTJE? [+ gebaar voor tuutje]
Rust.
En toen had hij dat tuutje nog niet eens gekregen.


2.
Gebrul.
Wil je drinken? Je krijgt MELK [+ gebaar].
Rust.
En toen moest ik me nog helemaal installeren met hem aan de borst.


3.
Jana komt entertainen.
Hé, JANA is hier. Wat doet ze nu?
Terwijl ik Jana zeg, slaat hij zijn ogen op naar mij. Klaar om te kijken.
Alsof hij verwacht / weet dat ik het gebaar zal maken.



Dat belooft voor onze verdere verstandhouding.
Misschien komt het ooit nog goed met de communicatie tussen de sexen.
(Of toch alleszins tussen hem en mij.)

En nu serieus. Het vermoeden dat hij ons al een beetje begrijpt...
Wat een kick! En het motiveert om zeker verder te gebaren.

Zijn zus

Het lijstje met eerste gebaren voor Lukas: MELK, SLAPEN, DRINKEN en JANA.

Omdat je gebaren voor personen zelf kan verzinnen, is het gebaar voor JANA leuk om te doen. Meestal wordt de eerste letter van de naam (vingerspelling) gecombineerd met een kenmerkende eigenschap.

Dus bij JANA: een zwier met de pink ter hoogte van haar haar.
Omdat ze altijd een staartje, een dolleke of speldjes in heeft.
       

Heureux

Eigenlijk hoeft Lukas geen gebarentaal te leren.
Hij spreekt al een aardig mondje Frans: "erreuh."

Ofte heureux.

Ook in Holland

Babygebaren op Youtube, vooral om het principe en de praktijk te tonen.
Dit filmpje bevat Nederlandse gebarentaal. Dit zijn de Vlaamse.

In theorie

Lukas kijkt en ziet, in theorie kunnen we dus met babygebaren beginnen. (Net zoals je van dag één ook tegen je kind praat. Of zelfs in de buik al. Want een kind pikt alleen luisterend de gesproken taal op.)

Heb nog even de gebaren opgezocht voor SLAPEN, MELK en DRINKEN (want bij zo warm weer moet hij ook water "bij"drinken uit een flesje). Ik denk dat we daarmee zullen starten. Misschien komen we deze vakantie ook nog wat diertjes tegen die we kunnen gebaren. En daarna zien we wel verder of we het arsenaal kunnen uitbreiden.

Want het duurt natuurlijk wel een tijdje voor hij iets terug zal tonen. Maar ik kijk er wel heel erg naar uit. In de tijd met Jana hebben we daar ontzettend veel plezier aan beleefd.